Η Δέσπω αφέντες Λιάπηδες δεν έκαμε, δεν κάνει

ΤΗΣ ΔΕΣΠΩΣ

 

Ἀχὸς βαρὺς ἀκούεται, πολλὰ τουφέκια πέφτουν.
Μήνα σὲ γάμο ρίχνονται, μήνα σὲ χαροκόπι;
- Οὐδὲ σὲ γάμο ρίχνονται οὐδὲ σὲ χαροκόπι.
Ἡ Δέσπω κάνει πόλεμο μὲ νύφες καὶ μ᾿ ἀγγόνια.
Ἀρβανιτιὰ τὴν πλάκωσε στοῦ Δημουλᾶ τὸν πύργο:

«Γιώργαινα, ρίξε τ᾿ ἅρματα, δὲν εἶναι ἐδῶ τὸ Σούλι.
Ἐδῶ εἶσαι σκλάβα τοῦ πασᾶ, σκλάβα τῶν Ἀρβανίτων.»
«Τὸ Σούλι κι ἂν προσκύνησε, κι ἂν τούρκεψεν ἡ Κιάφα,
ἡ Δέσπω ἀφέντες Λιάπηδες δὲν ἔκαμε, δὲν κάνει».

Δαυλὶ στὸ χέρι ἅρπαξε, κόρες καὶ νύφες κράζει:
«Σκλάβες Τούρκων μὴ ζήσωμε, παιδιά μ᾿, μαζί μου ἐλᾶτε».
Καὶ τὰ φυσέκια ἀνάψανε, κι ὅλοι φωτιὰ γενήκαν.

 

Πηγή Τραγουδιού

Γιατί η Δέσπω δεν γούσταρε “αφέντες Λιάπηδες”; Και καλά να μην γουστάρει ούτε τον [Αλή] πασά, ούτε τους Αρβανίτες, ούτε τους Τούρκους; Γιατί όμως αυτή η απέχθεια προς τους “Λιάπηδες”;

Ένας φίλος μού έλεγε τις προάλλες -δεν εγγυώμαι ότι τα μεταφέρω και σωστά- ότι οι Τσάμηδες ήταν οι πλούσιοι της περιοχής [και οι Σουλιώτες ήταν Τσάμηδες] και οι Λιάπηδες ήταν η φτωχολογιά. Οπότε υπήρχε μεταξύ τους ένα ταξικό προβληματάκι, που, από ό,τι φαίνεται, έφτασε σχεδόν ως τις μέρες μας.

Η Δέσπω το διευκρινίζει: “καλά” να γίνει σκλάβα του πασά, αλλά όχι και να έχει “αφέντη Λιάπη” [ο Αλή Πασάς ήταν Λιάπης]. Δηλαδή, να γίνει σκλάβα ενός παρακατιανού…

Αξιοπερίεργα ιστορικά παράδοξα… Και μην σας πιάσουν τα… εθνοφυλετικά σας… Όπως έπιασαν εμένα τα ταξικά μου…