Καρλ Κορς

26/10/2006

korsch-karl.jpg

Ο Καρλ Κορς [Karl Korsch, 1886-1961] ήταν ο σημαντικότερος γερμανός μαρξιστής την περίοδο του Μεσοπολέμου. Καθηγητής πανεπιστημίων, μέλος του γερμανικού κοινοβουλίου, υπουργός, αλλά και δραστήριο μέλος διαφόρων ομάδων και κομμάτων. Συγγραφέας πολλών και σημαντικών έργων, πολλά εκ των οποίων έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά.

Σ’ αυτό το σημείωμα, δεν θα μας απασχολήσει ούτε το έργο του, ούτε η δράση του, ούτε οι απόψεις του. Απλά θα αναφερθούμε σε μερικά χαρακτηριστικά στιγμιότυπα από τη ζωή του.

Ο Καρλ Κορς μετά την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία και αφού προσπάθησε ανεπιτυχώς επί μήνες να οργανώσει κάποια αντίσταση κατά του ναζιστικού καθεστώτος κατέφυγε στη Δανία και στη συνέχεια στην Αγγλία. Εκεί προσπάθησε μάταια να βρει κάποια δουλειά, αφού «ήταν εξαιρετικά δύσκολο επειδή οι ντόπιοι κομμουνιστές τον κατέδιδαν συνεχώς στο υπουργείο Εσωτερικών. Έλεγαν ότι ήταν ύποπτος χαρακτήρας που πιθανώς ήταν πράκτορας των ναζί επειδή, εφόσον δεν ήταν εβραίος, δεν είχε κανέναν λόγο να συμπεριφέρεται παράξενα και να εγκαταλείψει τη Γερμανία με τον τρόπο που το έκανε»[1].

Το 1935 ο Κορς μεταναστεύει στις ΗΠΑ. Βρίσκεται εδώ σ’ ένα κοινωνικό σύστημα όπου «κάθε σύγκρουση εξουδετερώνεται, κάθε ιδέα μετατρέπεται αυτοστιγμεί σε ιδεολογία και αφομοιώνεται από την κυρίαρχη ιδεολογία», όπως αναφέρει σε επιστολή του προς τον Ούγγρο αναρχικό φίλο του Πωλ Πάρτος τον Ιούνιο του 1939[2]. «Πάντως αυτή η «αφομοίωση» δεν βρίσκει εφαρμογή στον ίδιο. Ενώ η γυναίκα του, με τη φήμη που είχε στον τομέα της πρωτοποριακής παιδαγωγικής, βρίσκει αμέσως δουλειά, ο Κορς αναγκάζεται να ζει με τη μικρή οικονομική βοήθεια του Ινστιτούτου της Φρανκφούρτης, χάρη στον μαικήνα του Φέλιξ Βάιλ [Γερμανοεβραίος, γόνος πλούσιας οικογένειας, που είχε χρηματοδοτήσει το Ινστιτούτο, και είχε κάνει το διδακτορικό του με καθηγητή τον Κ. Κορς]. Ωστόσο, αυτή η «μεγαλόψυχη» βοήθεια του Ινστιτούτου –με επικεφαλής το Χορκχάιμερ- παρεχόταν με αντάλλαγμα τη διακριτική μη δημοσίευση «επικίνδυνων» κειμένων.»[3] Έτσι τα κείμενα του Κορς δημοσιεύονται, με ψευδώνυμο, σε μικρές επαναστατικές επιθεωρήσεις. Ο Μαξ Χορκχάιμερ, γερμανοεβραίος επίσης, ήταν ο ιθύνων νους του Ινστιτούτου για δεκαετίες. Εγκαταστάθηκε στις ΗΠΑ στα μέσα της δεκαετίας του 1930, και μετά τον Πόλεμο και με χρηματοδότηση διαφόρων εβραϊκών οργανώσεων ξεκίνησε μια σειρά μελετών για την «Αυταρχική Προσωπικότητα». Αυτές οι μελέτες, που θεωρούνται ακόμη και σήμερα ως η «βίβλος του προοδευτισμού» δεν ήταν παρά η επίθεση που εξαπέλυσαν οι, συγκλονισμένοι από το Ολοκαύτωμα, εβραίοι διανοούμενοι κατά του θεσμού της οικογένειας [των goyim, μόνον], που εξέτρεφε υποτίθεται τις αυταρχικές προσωπικότητες που οδηγούσαν στον ρατσισμό και τον φασισμό. Τότε τέθηκαν και τα θεμέλια αυτού που σήμερα ονομάζεται πολυπολιτισμός. Σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία, όπου όλες οι -φυλετικές- ομάδες συγκρούονται μεταξύ τους, ξέρετε ποιοι βασιλεύουν και κυβερνούν…

Ο Κ. Κορς, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, μελετά το έργο του Μιχαήλ Μπακούνιν και καταπιάνεται με τη μετάφραση του Κράτος και Αναρχία. Σε επιστολή του το 1951 υπογραμμίζει ότι ο Μπακούνιν «βρίσκεται σήμερα στην πρώτη γραμμή της πολιτικής επικαιρότητας […] Ας μη ξεχνάμε ότι αυτός πρόβλεψε πολύ πιο καθαρά από το Μαρξ την εξέλιξη των σύγχρονων επαναστάσεων (έτσι που) το βιβλίο του ν’ αποτελεί μέρος των βάσεων μιας μοντέρνας θεωρίας της επανάστασης»[4].

Χαρακτηριστική, επίσης, είναι και η ιστορία ενός μη κατονομαζόμενου εβραίου σοσιαλιστή ηγέτη που διέφυγε από τη ναζιστική Γερμανία και κατέφυγε στην Αγγλία. Σε γιορτή που έκανε το Εργατικό Κόμμα για να τον τιμήσει, ο πρόεδρος τον καλωσόρισε και ως εβραίο, αλλά ο σοσιαλιστής απάντησε ότι είχε εγκαταλείψει την εβραϊκή κοινότητα ήδη από τη δεκαετία του 1920. «“Δεν ήξερα ότι ο εβραϊσμός ήταν κάποιο είδος λέσχης”, ήταν η απάντηση του προέδρου»[5]…


[1] «Memories of Karl Korsch», Interview with Hedda Korsch [σύζυγος του Κ. Κορς], New Left Review, No. 76, 1972.[2] Αναφέρεται στο Καρλ Κορς, Γιατί Είμαι Μαρξιστής, σ. 36, εκδ. Ύψιλον.

[3] Ό.π.

[4] Επιστολή του Κ. Κορς προς τον λενινιστή Ρόμαν Ροσντόλσκι, 1-6-1951, ό.π., σ. 38.

[5] Israel Eldad (Scheib), The Jewish Revolution (New York: Shengold Press, 1971). Αναδημοσίευση στη διεύθυνση: www.geocities.com/alabasters_archive/nonconformity.html.

Advertisements
Κατηγορίες:Το Golem του Πλάτωνα
Αρέσει σε %d bloggers: