Αρχική > Αφασιαλάνδη, Ζαν Κλωντ Μισεά > Δεξιά στροφή στο αριστερό αδιέξοδο ή αριστερή στροφή στο δεξιό αδιέξοδο (του φιλελευθερισμού);

Δεξιά στροφή στο αριστερό αδιέξοδο ή αριστερή στροφή στο δεξιό αδιέξοδο (του φιλελευθερισμού);

08/07/2009
renadourou.gr, 5-6-2009

renadourou.gr, 5-6-2009

Α: «Πήραμε το μήνυμα!»

Β: «Το πήρατε; Σε μας δεν έφτασε ακόμα! Με snail mail μας το στείλανε;»

Α: «Όχι με e-mail. Άνοιξε τη μηνυματοδόχο σου, θα ’χει έρθει.»

Γ: «Ποιο μήνυμα, ρε παιδιά;»

Α – Β (εν χορώ): «Το ευρωεκλογάτο

Διάλογοι από το μετεκλογικό blockbuster
«Ο Afasios δεν περιμένει μήνυμα από πουθενά»

Ο Afasios μπορεί να μην περίμενε μήνυμα από πουθενά, πλην όμως ζήλευε τα μηνύματα που αντάλλασσαν μεταξύ τους οι… κοινωνικοί εταίροι. Ρίχνοντας, ωστόσο, κλεφτές ματιές στις μηνυματοδόχους των άλλων, κατάφερε να κατασκευάσει το δικό του  μηνυματικό patchwork, διαχρονικού, εν μέρει, χαρακτήρα, που ακολουθεί.

* * *

«Σκέψου θετικά! Ψήφισε Αριστερά!» Ρένα Δούρου, υπεύθυνη Διεθνών Σχέσεων του ΣΥΝ (renadourou.gr, 5-6-2009)

Δυστυχώς, σκέφτηκαν αρνητικά, ψήφισαν Δεξιά και αποδόμησαν την Αριστερά:

«Θέλω να πω, μέσα σε αυτά τα πλαίσια είναι αποδόμηση σύντροφοι, χάνει το κύριο προσόν του ο ΣΥΡΙΖΑ, έχασε το προσόν της δύναμης η οποία συμμετέχει στην πολιτική ζωή και τη διαμορφώνει και προσωρινά το πήρε το ΛΑΟΣ. Το ΛΑΟΣ επιχειρεί να κάνει αυτό που κάναμε εμείς μετά το άρθρο 16. Εμείς διαμορφώναμε την ατζέντα σε πολύ μεγάλο βαθμό, εμείς φέραμε τα θέματα της παιδείας, εμείς αποδομήσαμε τη Νέα Δημοκρατία, πρώτα απ’ όλα εμείς. Εντάξει; Εκφράζοντας, πυροδοτώντας, συμμαχώντας με τα κινήματα τα οποία γίνανε. Εμείς διαμορφώσαμε αυτόν τον εναλλακτικό ριζοσπαστικό λόγο. Και έχουμε σήμερα πολιτικό πρωταγωνιστή το ΛΑΟΣ. Χάσαμε αυτό το πολιτικό αν θέλετε πλεονέκτημα που δύσκολα κατακτιέται με το άρθρο 16 και χάνουμε και το ηθικό πλεονέκτημα το οποίο μας το κληροδοτεί η γενιά του Μανόλη του Γλέζου.» (Α. Αλαβάνος, τοποθέτηση στη Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ, 17-6-2009, όπου και υπέβαλε την παραίτησή του)

Χάνει, έχασε, χάσαμε, χάνουμε, εμείς, εμείς, εμείς, εμείς, εμείς κι εμείς…

Καλό το «εμείς», αλλά μήπως κινδυνεύουμε να χάσουμε το «Εγώ»;

«Ερώτηση: Δεν φοβάστε μήπως τα χάσετε όλα;

» Απάντηση: Υπό μιαν έννοια, αισθάνομαι σαν προλετάριος της πολιτικής. Δεν έχω να χάσω παρά τις αλυσίδες μου. […] Σήμερα δεν είμαι βουλευτής γιατί δεν έθεσα υποψηφιότητα στις εκλογές του 2007, ενώ είχα σίγουρη την εκλογή μου. Το ίδιο μπορεί να κάνω και τώρα αν χρειαστεί. Αν κανείς από όσους θητεύουν κοντά τρεις δεκαετίες σε δημόσιους ρόλους δεν παραμερίσει, εγώ δεν θα μείνω για πολύ να παριστάνω τον κούκο που μάταια προσπαθεί να φέρει την άνοιξη.» (Α. Τσίπρας, συνέντευξη στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 28-6-2009)

Παραμερίστε, ω καρεκλοκένταυροι, γιατ’ η άνοιξη δε θα’ρθει:

«Σήμερα, αντίθετα, ο σύγχρονος διανοούμενος της Αριστεράς, που περιφέρεται με την εξωφρενική αλαζονεία του μποέμ αστού, δεν κάνει τίποτε άλλο από το να παραβιάζει θύρες ανοιχτές ήδη από τους προγενέστερούς του και να διασκεδάζει την ευνόητη πλήξη του επινοώντας, για κάθε περίπτωση, φανταστικούς κινδύνους, όπως κάνουν, άλλωστε, όλα τα παιδιά στον κόσμο.» (Ζ. Κ. Μισεά, Το Αδιέξοδο Άνταμ Σμιθ, σ. 26)

Οπότε:

«Ο πρόεδρος του ΣΥΝ παρατήρησε ότι μετά τις ευρωεκλογές “έχουμε κυβέρνηση Καρατζαφέρη και αξιωματική αντιπολίτευση Καρατζαφέρη”. Είπε ότι η Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ ανταγωνίζονται σε λαϊκισμό πάνω στο θέμα των οικονομικών προσφύγων.» (Ελευθεροτυπία, 30-6-2009)

Και, επίσης:

«Αυτή τη στιγμή στην Ε.Ε. μπορούν να μετακινηθούν εύκολα τα κεφάλαια, ο τζόγος, οτιδήποτε, εκτός από τους ανθρώπους.» (Αλέξης Τσίπρας, Αυγή 17-6-2009)

Επειδή μετακινούνται τα κεφάλαια πρέπει να μετακινούνται και οι άνθρωποι; Ως τι; Ως εμπορεύματα;

Αλλά το χρήμα (κεφάλαια, τζόγος), οι άνθρωποι («εργατική δύναμη») και η γη (βλ. «οικολογικό») δεν είναι εμπορεύματα, με την όποια έννοια του όρου, όσο κι αν προσπάθησε να μας πείσει γι’ αυτό το ουτοπικό πρόταγμα της αυτορυθμιζόμενης αγοράς:

«Η ρίζα του κατακλυσμού εντοπίζεται στο ουτοπικό εγχείρημα του ουτοπικού φιλελευθερισμού να δημιουργήσει ένα σύστημα αυτορυθμιζόμενης αγοράς […] Ο πολιτισμός του 19ου αι. δεν καταστράφηκε από μία εξωτερική ή εσωτερική επιδρομή βαρβάρων. Η ζωτικότητά του δεν υπονομεύτηκε από τις καταστροφές του Α΄Παγκοσμίου Πολέμου ούτε από την επανάσταση του σοσιαλιστικού προλεταριάτου ή της φασιστικής μικρομεσαίας τάξης. Η αποτυχία του δεν ήταν αποτέλεσμα κάποιων υποτιθέμενων νόμων της οικονομίας, όπως η πτώση του ποσοστού κέρδους, η υποκατανάλωση ή η υπερπαραγωγή. Η κατάλυσή του ήταν απόρροια μίας εντελώς διαφορετικής κατηγορίας αιτιών, δηλαδή των μέτρων που έλαβε η κοινωνία για να αποφύγει την καταστροφή από τη δράση της αυτορυθμιζόμενης αγοράς. (237) […] Ο φασισμός, όπως ο σοσιαλισμός, είχε τις ρίζες του σε μία κοινωνία της αγοράς που αδυνατούσε να λειτουργήσει. (228) […] Η ομοιότητα των καινοφανών καθεστώτων του φασισμού, του σοσιαλισμού και του New Deal περιοριζόταν στην κατάργηση των αρχών του laissez faire. (233) (Καρλ Πολάνυι, Ο Μεγάλος Μετασχηματισμός]

Ο Πολάνυι μιλάει για την πρώτη περίοδο της ουτοπίας της αυτορυθμιζόμενης αγοράς. Σήμερα, μετά το αδιέξοδο της σύγχρονης… εποποιίας της ουτοπίας της αγοράς (γνωστής και ως «παγκοσμιοποίησης» ή «νεοφιλελευθερισμού») βρισκόμαστε πάλι στο ίδιο, περίπου, σημείο εκκίνησης ή, μάλλον, άφιξης. Πώς θα αντιδράσουν οι κοινωνίες σ’ αυτή την αποτυχία της οικονομίας της αυτορυθμιζόμενης αγοράς;

Πιθανότατα, όπως αντέδρασαν και την προηγούμενη: όχι στρεφόμενες αριστερά ή δεξιά, αλλά στρεφόμενες στο κράτος. Που είναι το μόνο (;) που μπορεί να ασκήσει παρεμβατικές ή προστατευτικές πολιτικές που μπορούν να περιορίσουν τις συνέπειες του ουτοπικού χαρακτήρα της αγοράς. Ούτε αριστέροστροφα, ούτε δεξιόστροφα: κρατικόστροφα (δηλαδή παρεμβατικόστροφα και προστατευτικόστροφα).

Οι Σαρκοζί-Μπερλουσκόνι-Μέρκελ δεν «επιβίωσαν» στις ευρωεκλογές του περασμένου μήνα ως δεξιοί, επιβίωσαν ως ηγέτες χωρών που προσπάθησαν –με μεγάλη απροθυμία, είναι αλήθεια- να προστατεύσουν τους πολίτες τους από την ασυδοσία των αγορών, σε εποχή μεγάλης οικονομικής κρίσης.

Οι λύσεις που θα βρουν οι κοινωνίες για να αντιμετωπίσουν τα ολέθρια αποτελέσματα της οικονομικής πολιτικής των τελευταίων τριάντα χρόνων δεν είναι ορατές στον ορίζοντα. Πάντως, μετά την κρίση του 1929, αυτό το «τυχαίο εξωτερικό γεγονός», είχαμε την «επανάσταση» του New Deal, την «επανάσταση» του φασισμού/ναζισμού, και την «επανάσταση» της βίαιης κολεκτιβοποίησης στην ΕΣΣΔ…

Το πώς ακριβώς «συντηρητικοποιούνται» οι κοινωνίες στρεφόμενες προς το κράτος, είναι ένα ερώτημα. Ειδικά, αν λάβουμε υπόψη μας ότι η Αριστερά είναι εκείνη που πάντα ζητά την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη παρέμβαση του κράτους στα της κοινωνίας και τα της οικονομίας. Η στροφή προς το κράτος είναι αριστερή όταν κυβερνούν οι αριστεροί και είναι δεξιά όταν κυβερνούν οι δεξιοί; Ακόμη ένα καλό ερώτημα, που, φυσικά, δεν πρόκειται να απασχολήσει κανέναν. Ή σχεδόν κανέναν…

«Με άλλα λόγια, αυτό που, ακόμα και στις μέρες μας, ονομάζουμε Αριστερά αρδεύεται από την ίδια, ακριβώς, φιλοσοφική πηγή με τον σύγχρονο φιλελευθερισμό – (και, άλλωστε, δεν θα ήταν καθόλου παράλογο να υποστηρίξει κανείς ότι ο Τυργκό και ο Άνταμ Σμιθ ήταν, ήδη, στην εποχή τους, άνθρωποι της Αριστεράς). Η ύπαρξη, ακριβώς, αυτής της αρχέγονης μήτρας, κοινής στη σκέψη της Αριστεράς και στον Φιλελευθερισμό του Διαφωτισμού, εξηγεί, κατά την άποψή μου, τις αιτίες που οδήγησαν την πρώτη στο να επικυρώνει επί της ουσίας το πνεύμα του δεύτερου, παρόλο που συχνά (τόσο στο παρελθόν όσο και σήμερα) επιθυμεί να τον τροποποιεί (ή να τον ρυθμίζει) στην μία ή την άλλη λεπτομέρεια. Οι αιτίες αυτές, λοιπόν, δεν συναρτώνται με την ιδιαίτερη ψυχολογία της πλειοψηφίας των ηγετών αυτού του κινήματος (τη χαρακτηριστική αγάπη τους για την εξουσία και τη ροπή προς την προδοσία, που αυτή συνεπάγεται). Είναι θεμελιωδώς “οντολογικές”, συνδέονται δηλαδή με την ίδια τη φύση της Αριστεράς. Ιδωμένη από αυτή τη σκοπιά, η ιδέα ενός “αντικαπιταλισμού” της Αριστεράς (ή της Άκρας Αριστεράς) θα φάνταζε το ίδιο απίθανη όπως και η ιδέα μιας ανανέωσης ή “επανίδρυσης” του καθολικισμού που θα αγνοούσε τη θεία φύση του Χριστού ή την αθανασία της ψυχής.» (Μισεά, ό.π., 27)

* * *

A – B (τραγουδούν το τραγούδι των Police): «Message in a bottle…»

Γ: «Bottle? What bottle?»

_ _ _ _ _ _ _ _ _ _

► Αναδημοσίευση από τη Ρήξη του Ιουλίου, που κυκλοφορεί, στην οποία θα διαβάσετε πολλά και ενδιαφέροντα.

► Κάποιες από τις απόψεις του Κ. Πολάνυι τις είχα καταθέσει ως σχόλιο στο ιστοσημείωμα Δεξιότερα του Vrennus, δύο ημέρες μετά τις εκλογές. Το σχόλιο χάθηκε, και διάφορες άλλες ασχολίες δεν μου επέτρεψαν να το στείλω ξανά [αν και δεν μπορώ να ανεβάσω ακόμα εκεί σχόλια].

► Και κάτι «περίεργο». Την ημέρα που κυκλοφορούσε η Ρήξη, ο Γ. Καρατζαφέρης, μιλώντας στο 4ο συνέδριο του ΛΑΟΣ έκανε λόγο, για «πατριωτικό παρεμβατισμό» [περισσότερα εδώ]. «Περίεργο» με την έννοια ότι αναρωτιέμαι ποιοι ακριβώς είναι οι ιδεολογικοί σύμβουλοι του Γ.Κ. και μέσα από ποια ερεθίσματα φτάνουν σ’ αυτά τα… θεωρήματα…


Add to FacebookAdd to DiggAdd to Del.icio.usAdd to StumbleuponAdd to RedditAdd to BlinklistAdd to Ma.gnoliaAdd to TechnoratiAdd to FurlAdd to Newsvine

Advertisements
  1. tortila
    08/07/2009 στο 23:32

    Η μετά την κατάρρευση της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης στροφή προς το κράτος είναι στροφή προς το έθνος-κράτος … αυτό το κατασκεύασμα της νεοτερικότητας.

    Αν θα είναι «δεξιά» ή «αριστερή» στροφή, αυτό θα το κρίνουν πολλά πράγματα.

    Πάντως, ακριβώς επειδή είναι τέτοια η γενική κατεύθυνση αυτής της στροφής, ανοικτό παραμένει το ενδεχόμενο να έχει φασιστοειδή χαρακτηριστικά. Δεν είναι βέβαια το μόνο ενδεχόμενο, αλλά θα ήταν λάθος να υποτιμάμε μια τέτοια περίπτωση.

    Υ.Γ. Στον Άνταμ Σμιθ πάντως βρίσκουμε σκέψεις για το κοινωνικό, που με βδελυγμία θα απέρριπταν οι ημιμαθείς νεοφιλελεύθεροι εάν βεβαίως τις γνώριζαν.

  2. 14/07/2009 στο 11:40

    Τι είναι νεωτερικότητα;

  3. 27/07/2009 στο 11:14

    @ tortila

    Ναι θα μπορούσε να είναι είτε δεξιά, είτε αριστερή η στροφή. Και δεν αποκλείω [ούτε και το υποτιμώ] καθόλου να έχει αυτή η στροφή φασιστοειδή χαρακτηριστικά [αριστερά ή δεξιά, ε; όπως και στον Μεσοπόλεμο]. Θα το θεωρούσα και το [πολύ] πιθανότερο ενδεχόμενο, αλλά ποτέ δεν ξέρεις. Με την έννοια ότι οι καιροί είναι κάπως [πολύ;] διαφορετικοί από τον Μεσοπόλεμο. Ίδωμεν.

    @ Μαύρο πρόβατο

    Πολύ καλή ερώτηση και σ’ ευχαριστώ που την έθεσες 😉

    Διαβάζω ένα βιβλιαράκι για το θέμα, και μόλις ξεκαθαρίσω τι «παίζει» [τίποτα το σπουδαίο, δηλαδή] θα επανέλθω.

  1. No trackbacks yet.
Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.
Αρέσει σε %d bloggers: