Αρχική > Αφασιαλάνδη, Ιστορία > Ο λαός ως θεσμός: από τον Ανδρέα Παπανδρέου ως το λάβαρο της Αγίας Λαύρας

Ο λαός ως θεσμός: από τον Ανδρέα Παπανδρέου ως το λάβαρο της Αγίας Λαύρας

06/04/2010

Πάνε εικοσιένα ολόκληρα χρόνια από τότε που ο, τότε, πρωθυπουργός της χώρας Ανδρέας Παπανδρέου είχε πει, σε προεκλογική του ομιλία στην Κοζάνη [14 Απριλίου (;) 1989], το «επικό» [πηγή]:

«Δεν υπάρχουν θεσμοί, παρά μόνον ο λαός»!

Ήταν η εποχή του σκανδάλου Κοσκωτά, η εποχή του πρώτου «τέλους του συστήματος ΠΑΣΟΚ». Ακολούθησαν κι άλλα [«τέλη»]. Το «σκάνδαλο Κοσκωτά» [για το οποίο ουδέποτε γράφτηκε έστω κι ένα ερευνητικό βιβλίο], μετατράπηκε στο «βρώμικο ’89», κυβερνήσεις ήρθαν, κυβερνήσεις έφυγαν, κι εμείς [για να παραφράσουμε και τον Εμιλιάνο Ζαπάτα] εξακολουθούμε να ζούμε στον ίδιο βούρκο…

Τι ήθελε να πει ο Αντρέας; Μα πως δεν υπάρχουν θεσμοί [δικαιοσύνη, για παράδειγμα], όταν κάποιος μπορεί [ή νομίζει ότι μπορεί] να κινητοποιήσει τον λαό υπέρ του. [Η όλη σκέψη και πρακτική αποτελεί βασική συνισταμένη του «συστήματος ΠΑΣΟΚ», αλλά αυτά τα έχουμε πει και ξαναπεί εσχάτως.]

Φυσικά, «ο λαός ως θεσμός» δεν αποτελεί κάτι το καινοφανές στην Ελλάδα, παρά μόνον για κείνους που θεωρούν ότι η νεοελληνική ιστορία άρχισε το 1981 ή, στην καλύτερη περίπτωση, το 1974.

Ας δούμε ένα χαρακτηριστικό και ψυχαγωγικό απόσπασμα, από ένα βιβλίο που κυκλοφόρησε το μακρινό 1922. «Όλως περιέργως», εδώ «ο λαός ως θεσμός» είναι εκείνος που καθορίζει ποιος και τι θα γράφει η Ιστορία. Ας το δούμε [οι υπογραμμίσεις δικές μου]:

Ο [Παλαιών Πατρών] Γερμανός ανήκει εις την ιστορίαν αλλά πολύ περισσότερον ανήκει εις την παράδοσιν. Τον περιβάλλει δηλονότι ως ακτινωτός κύκλος η ανωτέρα εκείνη και πνευματικωτέρα αλήθεια του ιδεώδους.

Όταν λέγωμεν ότι ο Γερμανός ανύψωσε την σημαίαν της ελευθερίας εις την Αγίαν Λαύραν, περιστοιχιζόμενος από το άνθος των Αρματωλών και των πολεμιστών, το φανταζόμεθα, το βλέπομεν, το αισθανόμεθα· αυτή είναι η αλήθεια· δεν εξετάζομεν περισσότερον.

Ο επίμονος εξονυχιστής του παρελθόντος, ο ευσυνείδητος ιστοριογράφος όστις θα διαμφισβητήση άν ποτε συνέβη γεγονός ως το ανωτέρω, ως θα διαμφισβητήση την ακρίβειαν και τόσον άλλων αναλόγως διαφημιζομένων, θα μας εύρη ψυχρούς και αδιαφόρους, αν δεν εξαντλήση την υπομονήν μας.

Ο λαός δεν καταλαμβάνει και πολλά από την αεικίνητον έρευναν περί των πραγμάτων· αρκείται εις την ασάλευτον πίστιν.

Αν ήτο δυνατόν να ευρίσκετο τώρα ένας απροσοπώληπτος και βαθύφρων φιλόσοφος, όστις θα συνέγραφε την Ιστορίαν της Ελληνικής Επαναστάσεως καθ’ ον τρόπον λ.χ. ο Ταιν συνέταξε της Γαλλικής Επαναστάσεως την Ιστορίαν, ο Ταιν αυτός θα ελιθοβολείτο.

Πηγή: Πανελλήνιον Λεύκωμα Εθνικής Εκατονταετηρίδος 1821-1921, τ. ΣΤ’ Εκκλησία – Κλήρος, σελ. 27-28, Αθήνα 1922. Συλλογικό έργο. Το συγκεκριμένο απόσπασμα ανήκει σε ανυπόγραφο κείμενο. Το προηγούμενο κείμενο το υπογράφει ο Παύλος Καρολίδης και το επόμενο ο Μανουήλ Γεδεών. Δεν επρόκειτο, δηλαδή, για καμιά «φυλλάδα».

Μέλας ζωμός: «Μην τολμήσει κανένας ιστορικός και αμφισβητήσει τα περί σημαίας στην Αγία Λαύρα, και άλλα τέτοια διαφημιζόμενα [!], διότι ο λαός, που δεν καταλαβαίνει από τέτοια, θα τον λιθοβολήσει!»

Άνευ λοιπών σχολίων.

Ο Ταιν είναι φυσικά ο Ιππόλυτος Ταιν [στα ελληνικά είχαν εκδοθεί καναδυό βιβλία του γύρω στο… 1880]. Θα μπορούσαμε να πούμε διάφορα για τις απόψεις του, αλλά δεν είναι του παρόντος. Πάντως, ο Ταιν είχε αποδώσει όλα τα στραβά της Γαλλικής Επανάστασης στις κλασικιστικές ουτοπίες των Γιακωβίνων. Αργότερα, κάποιοι άλλοι αντέστρεψαν τη θέση του και τα απέδωσαν όλα στον ρομαντισμό. Αυτό είχε και διάφορες, κάπως περίεργες, απηχήσεις και στην Ελλάδα. Αλλά, ας αποφύγουμε τους… λιθοβολισμούς.

Εκείνο το «απροσοπώληπτος» κάπως μου ‘κατσε [και ορθογραφικά]. Το έψαξα στον «Δημητράκο». «Προσωπολήπτης», από το ρήμα «προσωποληπτώ», είναι ο μεροληπτικός, εκείνος που χαρίζεται στα πρόσωπα. Άρα ο «απροσωπόληπτος», είναι ο αμερόληπτος.

ΥΓ1. Το βιβλίο αναζητήστε το -που αλλού;- στην «Ανέμη».

ΥΓ2. Κάπου διάβασα και το καταπληκτικό, ότι ο Γερμανός ήταν μεταξύ των ιεραρχών που το 1822 σκόπευαν να θέσουν την ελληνική εκκλησία υπό την εποπτεία του Βατικανού, με αντάλλαγμα τη βοήθεια του πάπα προς την Επανάσταση. Αληθεύει; Ουάου, δηλαδή!

Advertisements
Κατηγορίες:Αφασιαλάνδη, Ιστορία
  1. philalethe00
    06/04/2010 στο 15:54

    Μικρή συμβολή για την Αγία Λαύρα και τον Παλαιών Πατρών:
    http://lomak.blogspot.com/2010/03/23-10.html

  1. No trackbacks yet.
Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.
Αρέσει σε %d bloggers: