Αρχείο

Archive for the ‘Ιδέες’ Category

David Rolfe Graeber:»Είμαστε όλοι κομμουνιστές! (Τις περισσότερες φορές)»

D. Graeber (φωτο: B-Fest)

Με τον αναρχικό ανθρωπολόγο David Graeber είχαμε ασχοληθεί σε ένα ποστάκι πριν από τρία χρόνια [«να πήξει ο χρόνος και να ‘ναι το τραύμα του μια αόρατη ουλή, μια λεπτή γραμμή πάνω στο δέρμα του κόσμου»… Πώς περνάνε;!], με αφορμή ένα βιβλίο του που είχε μεταφραστεί τότε στα ελληνικά. [ποστάκι: Πόσοι ψηφοφόροι χρειάζονται για ν’ αλλάξουν μια λάμπα;]

Τα βιβλία του που κυκλοφορούν μεταφρασμένα στα ελληνικά είναι πλέον δύο… Επίσης, ο Graeber μάς επισκέφτηκε πρόσφατα και μίλησε στο B-Fest, το Διεθνές Αντιεξουσιαστικό Φεστιβάλ της εφημερίδας Βαβυλωνία. Φυσικά, δεν μίλησε μόνο στο B-Fest. Έδωσε και μία συνέντευξη στο καλό ιστολόγιο Σχολιαστές Χωρίς Σύνορα [Ένας αναρχικός καθηγητής στο Γέηλ-Συνέντευξη του David Graeber, βίντεο στα αγγλικά (στο ίδιο ιστολόγιο μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για το βιβλίο του Κίνημα, Βία, Τέχνη και Επανάσταση)].

O Graeber συνομίλησε επίσης και με την συντακτική ομάδα του Κοντέινερ της Ελευθεροτυπίας [τ. 8, Ιούνιος 2010]. Ακολουθεί η σχετική συζήτηση. Διάφορα ενδιαφέροντα…



ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΕΣ! (ΤΙΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΦΟΡΕΣ)

_Μια συνομιλία της συντακτικής ομάδας του Κοντέινερ με τον David Rolfe Graeber,
http://www.gold.ac.uk/anthropology/staff/d-graeber/

Ο David Rolfe Graeber είναι Αμερικανός ανθρωπολόγος και αναρχικός. Έχει δiδαξει ανθρωπολογία στο πανεπιστήμιο του Yale, με το οποίο ήρθε σε σύγκρουση και έφυγε το 2007, λόγω κυρίως των κοινωνικών του αγώνων που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων την οργάνωση των διαδηλώσεων ενάντια στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ το 2002. Έχει γράψει, ανάμεσα σε άλλα, τα βιβλία «Αποσπάσματα μιας αναρχικής ανθρωπολογίας», και «Κίνημα, Βία, Τέχνη και Επανάσταση», που κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις «Στάσει Εκπίπτοντας».

Τον συναντήσαμε στην Αθήνα επ’ ευκαιρία της πρόσκλησής του στο B-FEST. Παραθέτουμε κάποια (μικρά) αποσπάσματα από τη συζήτηση. Έπεται συνέχεια.

κοντέινερ: Αναρωτιόμαστε πώς είναι η κατάσταση στα πανεπιστήμια των Η.Π.Α. Υπάρχουν πολλοί άλλοι καθηγητές που αυτο-προσδιορίζονται ως αναρχικοί;

D. Graeber: «Στα πανεπιστήμια μπορεί να συναντήσει κανείς πολλούς καθηγητές που είναι μαρξιστές αλλά σπανίως κάποιους που είναι αναρχικοί. Αναρωτήθηκα γι’ αυτό αρκετό καιρό. Ο μαρξισμός είναι μια κοινωνική θεωρία, επομένως είναι δυνατό να ασχολείσαι με τη μαρξιστική θεωρία αλλά να μην εμπλέκεσαι με την πολιτική. Όμως είναι εξαιρετικά δύσκολο να υποστηρίζεις ότι είσαι αναρχικός και να μην έχεις κάποιου είδους πολιτική δράση.

Κι αυτό γιατί κατά την άποψη μου, ενώ ο μαρξισμός μπορεί να ιδωθεί σαν ένας θεωρητικός διάλογος πάνω στην επαναστατική στρατηγική, ο αναρχισμός αφορά σε μια ηθική συζήτηση πάνω στην επαναστατική πρακτική.

Η ιδέα της διαμαρτυρίας και της διεκδίκησης αιτημάτων, που οπουδήποτε αλλού στον κόσμο θεωρείται κύριο στοιχείο της δημοκρατίας, στις ΗΠΑ εκλαμβάνεται σαν κάτι που υποσκάπτει την ίδια την ακαδημαϊκή ελευθερία. Πολύ παράξενο!

Παρατηρούμε ότι υπάρχει μια γενικότερη κρίση για τη φύση της ίδιας της εκπαίδευσης, κάτι που αποτυπώνεται στο κύμα των πανεπιστημιακών καταλήψεων, ιδιαίτερα στην Καλιφόρνια.

Για παρόμοιους λόγους το ίδιο κύμα εξαπλώνεται και στην Αγγλία, καθώς στα πλαίσια της οικονομικής κρίσης το πανεπιστήμιο γίνεται ο πρώτος στόχος περικοπών. Ίσως να γνωρίζετε τι συμβαίνει στο πανεπιστήμιο του Middlessex που αυτή τη στιγμή βρίσκεται υπό κατάληψη. Πιστεύω πως τα γεγονότα εκεί θα αποδειχθούν πολύ σημαντικά γιατί αυτό που διακυβεύεται είναι η ίδια η φύση του πανεπιστημίου, ο σκοπός ολόκληρου του πανεπιστημιακού συστήματος. Εκεί προσπάθησαν να καταργήσουν ολόκληρο το τμήμα φιλοσοφίας και στην ουσία το καταφέρανε. Το τμήμα ήταν ένα από τα καλύτερα της Αγγλίας, πάντως σίγουρα το καλύτερο τμήμα του πανεπιστημίου-βάσει του δικού τους νεοφιλελεύθερου συστήματος αξιολόγησης! Αλλά παρ’ όλα αυτά αποφάσισαν να το καταργήσουν.

Κάποιοι προσπαθούν να αλλάξουν τον τρόπο που αξιολογούνται τα πανεπιστημιακά προγράμματα, το πώς κατανέμονται οι πόροι. Είναι δυστυχώς οι ίδιοι άνθρωποι που έδειξαν τόσο δραματικά ότι είναι τελείως ανάξιοι να εκτιμήσουν αξίες, δηλαδή οι τραπεζίτες που μας οδήγησαν στη σημερινή κρίση. Είναι οι ίδιοι που καλούνται από τα πανεπιστήμια για να καθορίσουν τι έχει αξία και τι όχι. Φαίνεται παρανοϊκό. Αλλά αυτό που συμβαίνει είναι πως πρόκειται περί μιας ευθείας επίθεσης σε κάθε πιθανή πηγή προσφοράς ενός εναλλακτικού σύστηματος αξιών. Επίθεση σε όποιο θεσμό επεξεργάζεται διαφορετικούς τρόπους αποτίμησης των κοινωνικών αξιών, εκτός του πλαισίου του χρεοκοπημένου νεο-φιλελεύθερου μοντέλου».

κοντέινερ: Θα θέλαμε να μας μιλήσετε γι’ αυτό που ονομάζετε προ-απεικονιστικές πολιτικές πρακτικές (prefigurative politics), δηλαδή, εάν καταλαβαίνουμε σωστά, τις εναλλακτικές πρακτικές και διαδικασίες (όπως π.χ. τις λαϊκές συνελεύσεις) που απεικονίζουν τον τρόπο λειτουργίας μιας διαφορετικής κοινωνίας.

Πώς όμως μπορούν οι προ-εικονιστικές πρακτικές που περιγράφετε να συμβολοποιηθούν και να επικοινωνηθούν; Χρειαζόμαστε ίσως μια νέα γλώσσα, νέους κώδικες ώστε να μπορούν οι άνθρωποι να τις κατανοήσουν; Στις μετωπικές αντιπαραθέσεις οι εικόνες και ο συμβολισμός της βίας είναι εμφανείς, όμως στις περιπτώσεις που αναφέρεστε λείπουν. Πώς αναπαριστώνται αυτές οι πρακτικές ειδικά εντός της κοινωνίας των Μέσων;

D.G.: «Πιστεύω πως η φράση-κλειδί για την κατανόηση της άμεσης δράσης είναι η φράση της Ένωσης Βιομηχανικών Εργατών του Κόσμου ( Industrial Workers of the World) “φτιάχνοντας μια νέα κοινωνία μέσα στο κέλυφος της παλιάς”. Η διαφορά μεταξύ της διαμαρτυρίας και της άμεσης δράσης, είναι πως όταν διαμαρτύρεσαι έχεις αιτήματα και κατά κάποιον τρόπο εμπλέκεσαι άμεσα με τις δομές εξουσίας, ακόμα και όταν τις κατακρίνεις ή απαιτείς από μια κυβέρνηση να παραιτηθεί – ακόμα και τότε ζητάς κάτι. Στην περίπτωση της άμεσης δράσης επιχειρείς να πετύχεις αυτό που θέλεις σαν η εξουσία να μην υπήρχε καν. Δρας δηλαδή σαν να είσαι ήδη ελεύθερος και αν αυτό δεν σου επιτρέπεται τότε βλέπεις πώς θα αντιδράσεις. Για παράδειγμα, δεν βλέπεις την αστυνομία ως εκπρόσωπο της εξουσίας, αλλά σαν ανθρώπους με στολή. Αντιδράς σε περίπτωση βίας όπως απέναντι στον οποιονδήποτε δρούσε εναντίον σου με βίαιο τρόπο. Αυτό καθιστά τις διαπροσωπικές σχέσεις σημαντικότερες από τις σχέσεις εξουσίας.

Όταν οι άνθρωποι συμμετέχουν ενεργά αλλάζει η αντίληψή τους για το τι είναι εφικτό. Η οπτική σου αλλάζει όταν βλέπεις ανθρώπους να συζητάνε και να καταλήγουν σε αποφάσεις χωρίς κάποιος να “διευθύνει” τη συζήτηση. Είναι όμως δύσκολο να επικοινωνήσεις μια τέτοια εμπειρία. Με τα ΜΜΕ είναι πιο εύκολο να επικοινωνήσεις μια αρνητική εμπειρία, όπως π.χ., πως το ΔΝΤ είναι ο κοινός εχθρός, αλλά είναι σχεδόν αδύνατον να περάσεις μια θετική. Ο κόσμος δεν γνώριζε καν πως υπάρχουν συγκεκριμένες εναλλακτικές πρακτικές, αλλά μέσω μιας διαδικασίας “επι-μόλυνσης” μέσα από τη συνεχή έκθεση στις νέες αυτές μορφές απέκτησε προσωπικές εμπειρίες σε σημείο που ακόμα και φιλελεύθερες οργανώσεις να χρησιμοποιούν πλέον αναρχικές αρχές στην οργάνωση τους. Πάντως είναι ένα δύσκολο πρόβλημα το πώς μπορούμε να το εκφράσουμε όλο αυτό.

Έχετε δίκιο όταν λέτε πως χρειαζόμαστε μια νέα γλώσσα. Σκεφτόμουν το παράδειγμα του “κομμουνισμού” ως πολύ χαρακτηριστικό. Στην πλέον κοινή και αποδεκτή χρήση ο κομμουνισμός ταυτίζεται με τη Σοβιετική Ένωση ή την Κομουνιστική Κίνα και αναφέρεται σε ένα ολοκληρωτικό σύστημα που ήταν από πολλές πλευρές αναποτελεσματικό. Και έτσι απορρίπτεται αυτόματα. Αλλά αν κοιτάξεις προσεκτικά, η βασική αρχή του κομμουνισμού “από τον καθένα σύμφωνα με τις δυνατότητες του, στον καθένα σύμφωνα με τις ανάγκες του” είναι πολύ πρακτική και αποτελεσματική. Έτσι όταν απομακρυνθούμε από τον “μυθικό κομμουνισμό” από την ιδέα δηλαδή πως κάποτε θα υπάρξει μια κοινωνία οργανωμένη στη βάση μιας μοναδικής αρχής –λες και υπήρξε ποτέ μια τέτοια κοινωνία– και συγκεντρωθούμε σε μικρότερης κλίμακας οικονομίες, τότε παρατηρούμε πως τις περισσότερες φορές οι άνθρωποι πράγματι δρουν στη βάση αυτού του κομμουνιστικού αξιώματος. Ακόμα και αν δουλεύεις σε ένα γραφείο, σε μια μεγάλη πολυεθνική εταιρεία, όταν ένας συνάδελφος σου ζητήσει να του δώσεις ένα κλειδί ή ένα εργαλείο δεν του απαντάς “τι έχω να κερδίσω αν στο δώσω” αλλά απλά του το δίνεις γιατί ο άλλος το έχει ανάγκη και εσύ μπορείς να του το παραχωρήσεις. Οι περισσότερες οικογένειες, στην πραγματικότητα τα περισσότερα κοινωνικά σχήματα λειτουργούν κατά βάση κομμουνιστικά. Επομένως ναι, πρέπει να ξαναγυρίσουμε στη γλώσσα και να δείξουμε ότι στην πραγματικότητα όλοι είμαστε κομμουνιστές τις περισσότερες φορές. Θα μετατόπιζε τις αντιλήψεις μας ριζικά.»

ΥΓ. Και μια και είμαστε στο Κοντέινερ, μην ξεχάσετε να διαβάσετε και το κείμενο «Κυματομορφή: Μια συνοπτική ιστορία» ενός γνωστού και εξαιρετικού ιστολόγου [σουρπράιζ!], με αναφορές, μεταξύ άλλων, στον Karatani και στον Kondratieff, για όσους ασχολείσθε με τους οικονομικούς κύκλους, βεβαίως-βεβαίως…

Advertisements
Κατηγορίες:Ιδέες

Parallax View

Pig, pork και παράλλαξη

Στα σύγχρονα αγγλικά η λέξη «pig» (γουρούνι) αναφέρεται στα ζώα τα οποία εκτρέφουν οι κτηνοτρόφοι, ενώ «pork» (χοιρινό) είναι το κρέας που καταναλώνουμε. Η ταξική διάσταση είναι ξεκάθαρη εδώ: «pig» είναι η παλιά σαξονική λέξη, αφού οι Σάξονες ήταν οι μη προνομιούχοι κτηνοτρόφοι, ενώ το «pork» προέρχεται από το γαλλικό «porque», που χρησιμοποιούσαν οι προνομιούχοι Νορμανδοί κατακτητές της Αγγλίας (1066), που ήταν κι εκείνοι που κατανάλωναν τα γουρούνια που εξέτρεφαν οι κτηνοτρόφοι. Αυτή η διττότητα στη χρήση των λέξεων «pig» και «pork» σηματοδοτεί και το χάσμα που χωρίζει την παραγωγή από την κατανάλωση. Ο Ιάπωνας φιλόσοφος Kojin Karatani ονόμασε, στο βιβλίο του Υπερκριτική: Για τον Καντ και τον Μαρξ, αυτή τη διττότητα, Parallax View.

Άνω τελεία. Παράλλαξη στην αστρονομία είναι η διαφορά στη διεύθυνση ενός ουράνιου αντικειμένου, όπως αυτό φαίνεται από έναν παρατηρητή, από δύο σημεία που βρίσκονται σε μεγάλη απόσταση μεταξύ τους. Η μέτρηση της (γωνίας) παράλλαξης χρησιμοποιείται άμεσα για την εύρεση της απόστασης του αντικειμένου από τη Γη. Η παράλλαξις ήταν γνωστή στους αρχαίους Έλληνες (Αριστοτέλης: «η παράλλαξις των γωνιών», Δίων: «η του ηλίου παράλλαξις», Πτολεμαίος: «εστί γαρ η παραλλαγή η διαφορά των ως προς το κέντρον της γης και ως προς την επιφάνειαν ευρισκομένων αυτής εποχών»). Τελεία.

Ο Κ. Καρατάνι, όπως κάθε φιλόσοφος που σέβεται τον εαυτό του, προσπαθεί διαβάζοντας τον Καντ μέσω του Μαρξ και τον Μαρξ μέσω του Καντ να βρει απαντήσεις σε μερικά πολύ πρακτικά «προβληματάκια». Και ένα από αυτά είναι το ερώτημα, «γιατί κατέρρευσαν οι χώρες του υπαρκτού σοσιαλισμού ή γιατί ο μαρξισμός δεν κατάφερε να απελευθερώσει την ανθρωπότητα;» Υπεραπλουστεύοντας τις θέσεις του, μπορούμε να πούμε ότι ο Καρατάνι δίνει την εξής απάντηση: ο άνθρωπος δεν είναι απλώς και μόνον παραγωγικό ον, αλλά είναι ταυτόχρονα και καταναλωτικό ον. Και ότι δεν μπορούμε να περιορίσουμε τη σκέψη μας παρατηρώντας μόνον τη μία από αυτές τις δύο πλευρές του ανθρώπου –και ανάγοντας τη μία στην άλλη- αλλά θα πρέπει ταυτόχρονα να τις εξετάζουμε και τις δύο. Να έχουμε, δηλαδή, μία παραλλακτική οπτική, εξετάζοντας ένα φαινόμενο ταυτόχρονα και από τις δύο όψεις του.

Και αυτό το σφάλμα διέπραξαν πλείστοι όσοι «μαρξισμοί» (υπάρχουν πολλοί) εφαρμόζοντας τον διαλεκτικό υλισμό για να αναλύσουν και –κυρίως- για να αλλάξουν τον κόσμο. (Ο διαλεκτικός υλισμός είναι η μέθοδος που υποτίθεται ότι «εφηύρε» ο Μαρξ, αντιστρέφοντας την ιδεαλιστική διαλεκτική του Χέγκελ, σύμφωνα με την οποία υπάρχει η «θέση», υπάρχει η «αντίθεση» και αυτό που θα πρέπει να επιχειρούμε είναι η «σύνθεση» αυτών των δύο). Σύμφωνα με τον Σλαβόι Ζίζεκ που, επηρεασμένος αν όχι εντυπωσιασμένος από τη σκέψη του Καρατάνι, έγραψε ένα βιβλίο με τον τίτλο Parallax View, το έσχατο παράδειγμα μιας παραλλακτικής κατάστασης είναι ότι η θέση του εργαζόμενου-παραγωγού και η θέση του καταναλωτή θα πρέπει να θεωρείται μία και η αυτή παρά τις αντιθέσεις τους, και πως δεν μπορούμε να ανάγουμε τη μία στην άλλη ή να θεωρήσουμε ότι η μία περιέχει «βαθύτερες αλήθειες» από την άλλη.

Και κάπως έτσι φτάνουμε στο σημείο να πούμε ότι η κατάρρευση των χωρών του ανατολικού μπλοκ, πριν από δύο δεκαετίες, οφείλεται στο γεγονός ότι η κρατικά σχεδιασμένη οικονομία έδινε τεράστιο βάρος στην παραγωγή έναντι της κατανάλωσης, κάτι που μαρτυρείται από το γεγονός ότι απέτυχε να προσφέρει στους καταναλωτές προϊόντα που εκείνοι χρειάζονταν «εφοδιάζοντάς» τους με προϊόντα τα οποία κανένας δεν ήθελε.

Άνω τελεία. Ο Καρατάνι κάνει μερικούς ακόμη ενδιαφέροντες συλλογισμούς. Ας δούμε έναν επίκαιρο. Απορρίπτει κατηγορηματικά τη θέση ότι υπάρχει μια κάποια αντίθεση μεταξύ του κερδοσκοπικού-χρηματιστικού κεφαλαίου και της «πραγματικής-παραγωγικής οικονομίας». Γιατί στον καπιταλισμό, η παραγωγική διαδικασία είναι απλώς μια παρέκκλιση της κερδοσκοπικής διαδικασίας του χρήματος που «γεννά» διαρκώς περισσότερο χρήμα. Τελεία.

Προς τι όλα αυτά;

Ας πάρουμε, για παράδειγμα (και τι παράδειγμα!) τη σημερινή οικονομική κατάσταση της Ελλάδας, και ας επιχειρήσουμε να αναλύσουμε το ζήτημα βλέποντάς το μέσω μιας παραλλακτικής οπτικής γωνίας, μελετώντας δηλαδή ταυτόχρονα τόσο την παραγωγή όσο και την κατανάλωση.

Θαρρώ πως σήμερα είναι γενικά αποδεκτό (αν και όπως έλεγε ο Γκαίτε, «ποιο είναι το πράγμα το πιο δύσκολο; Να βλέπεις με τα μάτια σου αυτό που βρίσκεται μπροστά στα μάτια σου!»), πως το θεμελιώδες πρόβλημα της Ελλάδας είναι το γεγονός ότι παράγει πολύ λίγα και καταναλώνει πάρα πολλά. Διαπιστώνουμε ότι το ελληνικό πρόβλημα είναι αντίστροφο από εκείνο των χωρών του «υπαρκτού σοσιαλισμού»: εκεί παρήγαγαν πάρα πολλά (και άχρηστα) και κατανάλωναν πάρα πολύ λίγα, ενώ στην Ελλάδα παράγουμε πολύ λίγα και καταναλώνουμε πάρα πολλά (εισαγόμενα) προϊόντα.

Αυτή η διαφορά μεταξύ παραγωγής και κατανάλωσης καλυπτόταν εύκολα σε περιόδους μη οικονομικής κρίσης, με έναν τρόπο στον οποίο ως χώρα είμαστε ίσως οι μεγαλύτεροι «ειδικοί» στον πλανήτη: με τα δάνεια. Με το ξέσπασμα, ωστόσο, και την επιδείνωση της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, αυτή η πηγή (δανείων) στέρεψε και βρεθήκαμε εκτεθειμένοι. Δίχως σοβαρή παραγωγική υποδομή, δίχως σοβαρή παραγωγική οικονομία, βρεθήκαμε όχι μόνον στο σημείο όπου καταφανώς δεν μπορούμε πλέον να διατηρήσουμε το ίδιο καταναλωτικό επίπεδο, αλλά και στο σημείο όπου θα πρέπει να το περιορίσουμε δραματικά. Και ακόμα χειρότερα (!) να στρωθούμε στη «δουλειά». Όχι ότι είμαστε τεμπέληδες ως λαός, αλλά είμαστε απολύτως αντιπαραγωγικοί. Και όχι μόνον όσον αφορά τον κρατικό τομέα. Μια ματιά στην κατάσταση που επικρατεί στον τουρισμό, τη «βαριά βιομηχανία» της χώρας, αρκεί για να πειστεί και ο πλέον δύσπιστος.

Το «ελληνικό πρόβλημα» δεν περιορίζεται, φυσικά, σ’ αυτή τη διάσταση μεταξύ παραγωγής και κατανάλωσης. Αλλάζοντας σημεία παρατήρησης, μπορούμε να διακρίνουμε αρκετά παραλλακτικά δίπολα. Δίπολα στα οποία αν επιχειρήσουμε να αναγάγουμε το ένα στο άλλο καταλήγουμε στην ανοητολογία.

Ένα από αυτό τα δίπολα είναι και η εξωτερική/εσωτερική πλευρά του «ελληνικού προβλήματος». Πολλοί θεωρούν ότι αποκλειστικά –ή κυρίως- υπεύθυνοι για το πρόβλημα είναι οι ξένοι, οι γνωστοί-άγνωστοι κερδοσκόποι με τα χρηματιστικά τους παιχνίδια, οι κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφενός καθυστέρησαν να στήσουν τον μηχανισμό στήριξης και αφετέρου πιέζουν για τη λήψη σκληρών οικονομικών μέτρων, η «κακιά» Άνγκελα Μέρκελ («Οι Γερμανοί ξανάρχονται», ένας από τους τίτλους αυτής της περιόδου) που υποστηρίζει περισσότερο τα συμφέροντα της χώρας της παρά εκείνα της ΕΕ (θα έπρεπε;), το ελεγχόμενο από τις ΗΠΑ Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, οι διεθνείς επενδυτικές τράπεζες και πάει λέγοντας. Κάποια από αυτά ισχύουν κάποια άλλα ίσως όχι. (Κι ούτε λόγος να γίνεται για το παιδιάστικο επιχείρημα πως και οι άλλες χώρες της Ευρώπης είχαν «μαγειρέψει» τα οικονομικά τους στοιχεία ώστε να εκπληρώσουν τους όρους συμμετοχής τους στην ΟΝΕ).

Υπάρχει, ωστόσο, και η «εσωτερική» πλευρά του ελληνικού ζητήματος. Δεν χρειάζεται να είναι κάποιος άριστος γνώστης της νεοελληνικής ιστορίας για να παρατηρήσει το μόνιμα επαναλαμβανόμενο μοτίβο της. Δάνεια επί δανείων, σχέδια Μάρσαλ, επιδοτήσεις από την ΕΕ, πακέτα βοήθειας για τους πρόσφυγες του Μεσοπολέμου, πακέτα Ντελόρ, Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα… Τα λέγαμε και στο προηγούμενο τεύχος. Πού πήγαν όλα αυτά τα χρήματα; Σε μεγάλο ποσοστό, εδώ και δύο σχεδόν αιώνες καταλήγουν στις τσέπες «ημών» -των εκάστοτε κυβερνώντων- και των «ημετέρων». Κανένας, νομίζω, δεν μας υποχρέωσε να κατασπαταλήσουμε όλα αυτά τα κονδύλια σε μη αναπτυξιακές, μη παραγωγικές δραστηριότητες.

Ο χειρότερος τρόπος για να προσεγγίσει κάποιος το πρόβλημα είναι να το βλέπει μέσα από τα πράσινα ή τα γαλάζια κομματικά ματογυάλια. Η γαλάζια και η πράσινη «πραγματικότητα» δεν συναποτελούν παραλλακτικό δίπολο. Όποιοι χρησιμοποιούν τέτοιου είδους ματογυάλια στέκονται ακριβώς στο ίδιο σημείο, δεν στέκονται σε διαφορετικά. Αποτελεί σύνηθες φαινόμενο στην νεοελληνική κοινωνία να βλέπουμε τον κόσμο μέσα από τα κομματικά ματογυάλια, όμως ακόμα κι αν βλέπουμε τα πάντα γύρω μας «κόκκινα», «ροζ» ή «φαιά», αυτό δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση πως βρισκόμαστε εκτός της νεοελληνικής πραγματικότητας και πως μπορούμε να «βλέπουμε τα πράγματα ως έχουν». Ακόμα και η «οπτική ΚΚΕ» είναι γέννημα-θρέμμα αυτής της κοινωνίας, δεν βρίσκεται εκτός αυτής. Και το πόσο «διαφορετικό» είναι το ΚΚΕ από τη σύγχρονη νεοελληνική πολιτική πραγματικότητα φαίνεται από το γεγονός ότι ουδέποτε συγκροτήθηκε σ’ αυτή τη χώρα μια σοβαρή σοσιαλιστική σχολή σκέψης…

Από την άλλη, επιστρέφοντας στην «εξωτερική» πλευρά του ζητήματος, ας λάβουμε υπόψη μας και κάτι ακόμη. Καλώς ή κακώς το διεθνές οικονομικό-τραπεζικό-χρηματιστικό σύστημα αυτό είναι. Μας αρέσει δεν μας αρέσει, έχει τους δικούς του κανόνες. Αυτό το σύστημα υπάρχει, αυτό επιβλήθηκε στον πλανήτη, αυτές τις αρχές ακολουθεί. Δεν μπορεί αυτό το σύστημα να είναι καλό όταν τα spreads βρίσκονται στο 1% και να είναι κακό όταν τα spreads δανεισμού της χώρας μας εκτοξεύονται στο 7%. Αν δεν μας αρέσει ας κλείσουμε τα σύνορα της χώρας, ας αρνηθούμε τα δάνεια των ξένων και ας ζήσουμε σε επίπεδο Αλβανίας επί Εμβέρ Χότζα ή της σημερινής Βόρειας Κορέας.

Ο Δάντης γράφει κάπου πως «σάπισε ο κόσμος απ’ την κακιά κυβέρνια». Γεγονός. Ωστόσο, όσο κι αν έχει σαπίσει η νεοελληνική κοινωνία (η ποια;) εξαιτίας του γενικού σαπίσματος του παγκόσμιου κοινωνικού ιστού, αυτό δεν αποτελεί άλλοθι. Άλλο τόσο η νεοελληνική κοινωνία (η ποια;) έχει σαπίσει εξαιτίας σοβαρότατων εσωτερικών αιτίων. Διότι τι άλλο εκτός από σαπίλα δείχνουν οι «αναλύσεις» πως φταίμε όλοι (και οι γέροντες συνταξιούχοι των 400 ευρώ το μήνα και  οι νέοι που εισέρχονται στην αγορά εργασίας με μειωμένες τις αποδοχές τους κατά 20%) ή το γεγονός ότι δολοφονούνται –στο όνομα μιας (ποιας;) κοινωνικής απελευθέρωσης- τρεις εργαζόμενοι όταν πυρπολείται το κτήριο στο οποίο βρίσκονται;

Ας σταθούμε στο ένα σημείο, ας σταθούμε στο άλλο σημείο, ας σταθούμε μπροστά στον καθρέφτη, ας κοιτάξουμε πέρα απ’ αυτόν, ώστε να μπορέσουμε μέσω μιας κάποιας παραλλακτικής οπτικής να προσεγγίσουμε καλύτερα τα σοβαρά ζητήματα που έχουμε να αντιμετωπίσουμε ως χώρα, ως πλανήτης, ως άτομα. Κι ας αφήσουμε τα «σοβαρά» για τους «σοβαροφανείς». Λες και δίνει κάποιος δεκάρα για το αν η ΝΔ διέγραψε τη Ντόρα Μπακογιάννη επειδή τάχθηκε υπέρ των μέτρων του ΔΝΤ ή για το αν το ΠΑΣΟΚ διέγραψε τρεις βουλευτές του επειδή τα καταψήφισαν…

Κι αν η Ελλάδα είναι σήμερα «του κλώτσου και του μπάτσου» στον πλανήτη, αυτό συνέβη επειδή και οι Έλληνες είμαστε ως «πολίτες» και ως «κοινωνία» «του κλώτσου και του μπάτσου». Εδώ και σχεδόν δυο αιώνες…

Πηγές: Kojin Karatani, Transcritique: On Kant and Marx, MIT Press, 2003, Slavoj Zizek, The Parallax View (Short Circuits), MIT Press, 2006.

_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

Από τη στήλη «Ψιμύθια και Ψιττακισμοί» που δημοσιεύεται στο Τρίτο Μάτι [#180] που κυκλοφορεί.

Τι έγινε ρε παιδιά; Η μεταπολίτευση τελείωσε ή αργεί ακόμα;

Διότι έχουμε κι άλλες δουλειές να κάνουμε…

Διαβάζω, αίφνης σήμερα, διάφορες αναλυσάρες που παραπέμπουν στην «Επανάσταση» του 1909, και συγκρίνουν τη σημερινή κατάσταση με την Καταστροφή του 1922 ή τον Εμφύλιο Πόλεμο… [δυο πρόχειρα παραδείγματα, από τα δύο «άκρα» του πολιτικού φάσματος: το σημερινό πρωτοσέλιδο άρθρο Μεταλλαγή ή νέες ηγεσίες του -κοσμοπολίτη- Αλέξη Παπαχελά στην Καθημερινή, και το άρθρο του -πατριώτη- Σάββα Καλεντερίδη Μικρασιατική, Εμφύλιος, Χρεωκοπία: Τρεις καταστροφές, ένας ένοχος].

Αχά!

Προφανώς, το «τέλος της μεταπολίτευσης» δεν είναι πλέον αρκετό. Δεν φτουράει ως ιδέα, δεν αρκεί, δεν φτάνει…

Να σας πω εγώ τι τελειώνει [τι τέλειωσε ήδη!] στην Ελλάδα;

Ας το πω για μια ακόμη φορά:

Τα δάνεια τελείωσαν!

Τα δάνεια που ξεκίνησαν το μακρινό 1824 τελείωσαν. Τα δάνεια με τα οποία οικοδομήθηκε όπως οικοδομήθηκε τούτο το προτεκτοράτο.

Ας βάλουμε έναν καθρέφτη απέναντί μας, ας κοιταχτούμε όλοι μας, και ας αναγνωρίσουμε το απλό, απλούστατο, γεγονός ότι είμασταν προτεκτοράτο, είμαστε και θα συνεχίσουμε να είμαστε!

Με τα δανεικά, αγαπημένες μου κορασίδες και αγαπητοί μου παίδες, δεν βάφονται αυγά…

Όταν η «Αυγή» ασχολείται με τη Λέσχη Μπίλντερμπεργκ…

… λογικό δεν είναι εγώ να ασχολούμαι με τον «Παράξενο Θάνατο του Μαρξισμού»;

Λογικό!

Ε, αυτό κάνω!

ΥΓ1. Σύνδεσμος-Πηγή: Όταν τα παγκόσμια λόμπυ κατευθύνουν τις τύχες μας [Αυγή, 13-4-2010]. Συντρόφισσα, αργήσατε [όλοι σας] τουλάχιστον έναν αιώνα. Και σήμερα ίσως είναι πλέον αργά [για όλους μας].

ΥΓ2. Τώρα, θα με ρωτήσει κάποιος, «εδώ ο κόσμος χάνεται, κι εσύ ασχολείσαι με τον μαρξισμό;»

Υστερόγραφο στο υστερόγραφο2: Και με τι να ασχοληθώ; Με τον Τιτανοτεράστιο, Ανυπέρβλητο, Άφταστο, Παναξιότατο Ηγέτη της ΝΔ Αντώνη-la-ultima-esperanza-de-la-patria-Σαμαρά που δήλωσε σήμερα, ημέρα προσφυγής στο ΔΝΤ, πως,

«Το μόνο που ενδιαφέρει το ΠΑΣΟΚ είναι να πλήξει τη ΝΔ«;

Τι να πουν κι οι πολίτες κάτοικοι αυτής της χώρας;

Εντάξει, ρε… esperanza, το πιάσαμε το υπονοούμενο… Δεν έχεις μεγαλύτερο -πολιτικό- iq από τον άλλονα, τον εορτάζοντα. Αλλά πολύ φοβάμαι ότι θα ‘ρθει η στιγμή που θα το πιεις κι εσύ το «πικρό ποτήρι» της εξουσίας… Οι πολίτες ο λαός τούς γουστάρει τους… Ανένδοτους…

Ή να ασχοληθώ με εκείνονα του αλλουνού, τον… απετάλωτο γάτο, τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, που απάντησε στον esperanza, χαρακτηρίζοντας τη δήλωσή του ως,

«Μνημείο θράσους, εμπαιγμού των πολιτών και πολιτικής αμνησίας«;

Σιγά τα ωά… Σιγά μην πολώσετε την κοινωνία, με τέτοιες παρλαπίπες! Δεν τα μάθατε τα νέα; Η μεταπολίτευση «τελείωσε»! Το λεν όλοι οι αναλυτάδες! Θα χρειαστεί, όμως, κάτι πιο δυνατό για να πολώσετε τούτο τον λαό, ώστε να καταφέρετε να συνεχίσετε να τον κυβερνάτε… Ολίγη ιστορία της νεοελληνικής φάρσας δεν έβλαψε ποτέ κανέναν…

ΥΓ2 [continued]: Και με τι θέλετε να ασχοληθώ, καρντιές μου; Με την κριτική στο ΔΝΤ, στην Παγκόσμια Τράπεζα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα, στις τράπεζες γενικώς, στα hedge funds, στους κερδοσκόπους, κ.ο.κ.;

Μα, νομίζω, ότι την κριτική στον καπιταλισμό την έχει αναλάβει εργολαβικά όλο το πολιτικό φάσμα της Ελλάδας: από τη Χρυσή Αυγή και το ΛΑΟΣ, από τη Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ, ως τον ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΚΕ, ως τους αριστεριστές και τους αναρχικούς…

Κι εφόσον σύσσωμο το πολιτικό ιερατείο της χώρας ασκεί δριμύτατη κριτική στον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής, είμαι βέβαιος -τι βέβαιος; υπερσίγουρος!– ότι όπου να ‘ναι δεν θα μείνει καπιταλιστικό κολυμποθρόξυλο στον πλανήτη!

Οπότε; Οπότε, κι εγώ ασχολούμαι -ως νοσταλγός, ως σταγονίδιο ένα πράμα- με το ένδοξο καπιταλιστικό παρελθόν, και ψάχνω να βρω γιατί ηττήθηκαν οι εχθροί του τότε, και γιατί, όπου να ‘ναι, θααααααααααααααααααααααααα τον συντρίψουν οι εχθροί του και «ξανά» και «πάλι» και «πάλη» και «ξανά»…

ΥΓ3. Τα υπόλοιπα αύριο… Να ‘χετε και κάτι ενδιαφέρον να διαβάζετε. Κι αν δεν τα βρίσκετε όλα αυτά ενδιαφέροντα, ντεν πειράζει καρντιές μου. Ντέκα χιλιάδες αντικαπιταλιστικά μπλόγκια ανθίζουν σ’ αυτή τη γλώσσα, εδώ θα κολλήσετε;

Την καληνύχτα μου!

ΥΓ4. Το αστείο της ημέρας. Πήρα, μέρα που είναι, έναν ΠΑΣΟΚτζή φίλο στο τηλέφωνο και τον ρώτησα [μετά τα δέοντα]:

«Σύντροφε! Αν ο ιμπεριαλισμός είναι το ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού, τότε το ΔΝΤ είναι το ανώτατο στάδιο του σοσιαλισμού;»

Και τι μου απάντησε;

«Το ΔΝΤ είναι ένα ενδιάμεσο στάδιο.»

«Κάτι σαν το Καθαρτήριο;» επανήλθα. Αλλά εκεί διακόψαμε διότι τον καλούσαν και άλλοι. Μέρα που είναι…

Κατηγορίες:Bilderberg, Ιδέες

♫ ♪ Βαρύ ζεϊμπέκικο για «την αναρχοαυταρχική ελληνική κοινωνία» ♪ ♫

15/04/2010 Τα σχόλια έχουν κλείσει

Είχα κι εγώ χαρακτηρίσει, πριν από μια περίπου οκταετία, έναν συγκεκριμένο χώρο στην Ελλάδα ως «αναρχοσταλινικό«…

… αλλά τι πενιά ήταν κι αυτή απ’ την «Πέμπτη Πέννα» [του Γ. Παπαδόπουλου-Τετράδη («Ο Καιρός)], στη σημερινή Ελευθεροτυπία!!!

«Η αναρχοαυταρχική ελληνική κοινωνία»!

«Την άκουσα»!

Κατηγορίες:Αφασιαλάνδη, Ιδέες

Η διαχρονικότητα του ελληνικού DNA -συγγνώμην!- της νεοελληνικής ξεφτίλας ήθελα να πω…

Μόλις το διάβασα, και είπα να το μοιραστώ μαζί σας. Ιδού τι έλεγε το 1897 ο Γ.Ν. Φιλάρετος, βουλευτής Πηλίου για κάποια χρόνια, για την κατάσταση στην Ελλάδα:

Ερώτηξις, και με το συμπάθειο: Εσείς τι θα αλλάζατε στα παραπάνω για να περιγράψετε τη σημερινή κατάσταση;

«… αντί να γείνη πρότυπον βασιλείου εν τη Ανατολή βεβαίως μεταβληθήσεται εις πρότυπον γελοιωδεστάτου κρατιδίου εν αυτή».

Αμ, καρντιές μου, αυτά ήταν τα αποτελέσματα της Αντεπανάστασης του 1824. Η Επανάσταση του 1821 ούτε πέτυχε, που έλεγε το περασμένο Σάββατο ο «la ultima esperanza de la patria», ούτε έμεινε ανολοκλήρωτη.

Η Επανάσταση του 1821 συντρίφτηκε απ’ την Αντεπανάσταση του 1824!

ΥΓ. Και το βιβλίο του Φιλάρετου: Ξενοκρατία και Βασιλεία εν Ελλάδι (1821-1897) / Γεωργίου Ν. Φιλαρέτου.

Εξημέρωση και πρωτογονισμός

Το κειμενάκι που ακολουθεί είναι ένα απόσπασμα από το άρθρο «Υπερπληθυσμός, Αποπληθυσμός, Μισανθρωπία και Εξημέρωση», που δημοσιεύτηκε στο τ. 178 [Μάρτιος 2010] του περιοδικού Τρίτο Μάτι. Το «θυμήθηκα» διαβάζοντας το κείμενο «Ο πολιτισμός και οι ύστατες συνέπειές του«, που είχε δημοσιευτεί στο περιοδικό Aufheben [τ.4] και μεταφράστηκε από την ομάδα «για τη διάδοση της μεταδοτικής λύσσας» το 2007. Για όποιον ενδιαφέρεται. Δεν είναι υποχρεωτικό. Για ποστ επιλογής πρόκειται 😉 Στις σελίδες του Πρακτορείου Rioters θα βρείτε πολλά-πολλά διαμαντάκια, σαν το παραπάνω…

Εξημέρωση και πρωτογονισμός

«Σάπισε ο κόσμος απ’ την κακιά κυβέρνια»; (Δάντης)

Ή μήπως αιτία της σήψης είναι ο ίδιος ο ανθρώπινος πολιτισμός;

Ο Jacques Camatte[1], γύρω στο 1970, χρησιμοποίησε τον όρο «εξημέρωση», για να ερμηνεύσει τους λόγους για τους οποίους οι άνθρωποι δεν εξεγείρονταν πια κατά των απάνθρωπων συνθηκών διαβίωσής τους. Το Κεφάλαιο, ισχυριζόταν, έχει κυριαρχήσει πια σε τέτοιο βαθμό («δεσποτισμός του κεφαλαίου»), και οι άνθρωποι έχουν εξημερωθεί τόσο πολύ, ώστε είναι αδύνατον πια έστω και να φανταστούν έναν διαφορετικό κόσμο.

Ο John Zerzan (γεν. 1943, αμερικανός αναρχικός από τους κύριους εκπροσώπους της Πράσινης Αναρχίας, του αναρχο-πρωτογονισμού και της μετα-αριστερής αναρχίας), θεωρεί πως ο άνθρωπος αντάλλαξε κάποτε την ελευθερία του να είναι «πρωτόγονος» με τη σκλαβιά του να είναι «πολιτισμένος». Και πως ο «πολιτισμός» δεν είναι παρά η διαρκής «πρόοδος» προς την πραγματική βαρβαρότητα. Αυτή η πορεία, σύμφωνα με τον Zerzan, ξεκίνησε πριν από μερικές χιλιάδες χρόνια, όταν ο άνθρωπος από κυνηγός-τροφοσυλλέκτης μετατράπηκε σε γεωργό.

Αξίζει τον κόπο να αναφέρουμε μερικά από τα χαρακτηριστικά των «πρωτόγονων» κυνηγών-τροφοσυλλεκτών που έχουν καταγράψει οι ανθρωπολόγοι και τα οποία παραθέτει ο Zerzan[2].

Ο Lauren van der Post (1958) εξέφρασε το θαυμασμό του για το πληθωρικό γέλιο των San (που ζουν στην έρημο Καλαχάρι), το οποίο αναδύεται «κατ’ ευθείαν από το στομάχι, ένα γέλιο που ουδέποτε ακούς ανάμεσα στους πολιτισμένους ανθρώπους». Οι Truswell και Hansen (1976) συνάντησαν έναν San ο οποίος επέζησε της μάχης με μια λεοπάρδαλη χωρίς τη χρήση κάποιου όπλου. Αν και τραυματισμένος είχε καταφέρει να σκοτώσει το ζώο μόνο με τα χέρια του.

Οι κάτοικοι των νησιών Andaman, δυτικά της Ταϊλάνδης, δεν έχουν ούτε αρχηγούς, ούτε κάποια αντίληψη περί συμβολικών αναπαραστάσεων, ούτε εξημερωμένα ζώα. Παρατηρείται επίσης απουσία επιθετικότητας, βίας και ασθενειών. Οι πληγές θρέφουν εξαιρετικά γρήγορα, ενώ η όραση και η ακοή τους είναι ιδιαίτερα οξείς. Επιδεικνύουν φυσική ανοσία στην ελονοσία και απίστευτη δύναμη στα δόντια. Ο Cipriani (1966) αναφέρει ότι είδε παιδιά ηλικίας 10-15 ετών να συνθλίβουν με τα δόντια τους καρφιά. Υπήρξε επίσης μάρτυρας της ανταμανέζικης τεχνικής συλλογής μελιού με κανέναν απολύτως προστατευτικό ρουχισμό: «Παρ’ όλα αυτά οι μέλισσες δεν τους τσιμπούν. Παρακολουθώντας κανείς τους μελοσυλλέκτες έχει την αίσθηση πως είναι παρών σ’ ένα πανάρχαιο μυστήριο, που δε συναντάται πλέον στον πολιτισμένο κόσμο».

Υπάρχει επίσης ένας μεγάλος αριθμός αποδείξεων όχι μόνο για το φυσικό και συναισθηματικό σφρίγος των πρωτόγονων, αλλά επιπλέον και για τις αυξημένες αισθητηριακές τους ικανότητες. Ο Levi-Strauss (1979) έμεινε κατάπληκτος όταν έμαθε για μια νοτιοαμερικάνικη φυλή, η οποία ήταν σε θέση «να βλέπει τον πλανήτη Αφροδίτη μέσα στο φως της ημέρας». Κατόρθωμα συγκρίσιμο με εκείνο των νοτιοαφρικανών Dogon οι οποίοι θεωρούν τον Σείριο Β ως το σπουδαιότερο αστέρι: για κάποιο άγνωστο σε μας λόγο γνώριζαν, χωρίς τη βοήθεια κάποιου οργάνου, ένα αστέρι το οποίο μπορεί να εντοπιστεί μόνο με τα ισχυρότερα τηλεσκόπια (Temple, 1976). Με ανάλογη διάθεση, ο Boyden (1970) αφηγείται την ικανότητα των Βουσμάνων να βλέπουν τέσσερις από τους δορυφόρους του Δία, με γυμνό μάτι!

Μήπως, τελικά, πήραμε τη ζωή μας (τον «πολιτισμό» μας) λάθος;

Μήπως το μέλλον μας βρίσκεται στο «πρωτόγονο» παρελθόν μας και όχι στο «πολιτισμένο» παρόν «τους»;


[1] Το όνομα του οποίου ανέφερα μια-δυο φορές στο άρθρο «Men in Red», που δημοσιεύτηκε στο προηγούμενο τεύχος του ΤΜ. Αξίζει τον κόπο να αναζητήσετε κείμενά του στο διαδίκτυο.

[2] John Zerzan, Πρωτόγονο Μέλλον, εκδ. Ζωή ή Πολιτισμός, Αθήνα, χ.χ., σελ. 22-23.

Σημείωξις: Οι «Men in Red» ήταν ένα παρακλάδι των Luther Blisset [«Εκκλησιαστής»]. Ολίγα τινά για την ομάδα, από το τ. 177 του ΤΜ:

Στη διετία 1998-1999 [η ομάδα] εξέδωσε δύο τεύχη του περιοδικού MIR [Men in Red] καθώς και το βιβλίο Ριζοσπαστική Ουφολογία.

Οι Men in Red τάσσονταν κατά της «αστικής ουφολογίας» η οποία, κατά τη γνώμη τους, «επιχειρούσε σκόπιμα να αφαιρέσει το επαναστατικό περιεχόμενο της ουφολογίας, ώστε να ταιριάζει με τις απαιτήσεις του καπιταλισμού». Τα μέλη της ομάδας πίστευαν «ότι υπάρχουν εξωγήινες μορφές ζωής και ότι είναι εφικτή η σύναψη πολιτικών σχέσεων μαζί τους ώστε να αγωνιστούν μαζί ενάντια στο κεφάλαιο», ενώ τόνιζαν πως «αυτές οι εξωγήινες μορφές ζωής θα πρέπει να έχουν επιλύσει όλες τις χαρακτηριστικές για τον πλανήτη μας κοινωνικές αντιφάσεις», και πως δεν θα είχαν φτάσει ποτέ στο τεχνολογικό επίπεδο που καθιστά εφικτά τα ταξίδια στο διάστημα αν δεν είχαν επιλύσει ειρηνικά τα κοινωνικά τους προβλήματα…

Είναι χαρακτηριστικό ότι στην αρχή του βιβλίου τους, ευχαριστούσαν μεταξύ άλλων και τους εξής: τον Υποδιοικητή Μάρκος (επειδή το 1996 είχε διοργανώσει στην Τσιάπας τη Διαγαλαξιακή Διάσκεψη της Ανθρωπότητας ενάντια στον Νεοφιλελευθερισμό), τον Καρλ Μαρξ, τον πρώτο επαφικό Τζωρτζ Αντάμσκι, τον Ιταλό μαρξιστή και ιδρυτή του ΚΚΙ Αμαντέο Μπορντίγκα (επειδή ήταν ο πρώτος μαρξιστής που στοχάστηκε πάνω σε διαστημικά θέματα), τον Γάλλο μπορντιγκιστή Ζακ Καμάτ (που έχουμε ήδη αναφέρει), τους καταστασιακούς Γκυ Ντεμπόρ και Εδουάρδο Ρότε, τον Όρσον Ουέλς (για την «εισβολή» των αρειανών), τον συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας Φίλιπ Κ. Ντικ και, τέλος, τον Ντάντε Μινατσόλι. Περιέργως πως δεν αναφέρουν τον Χ. Ποσάδας, τις ιδέες του οποίου προφανώς γνώριζαν. Αλλά, από την άλλη, οι φιλοκαταστασιακοί δεν έτρεφαν ποτέ καμιά ιδιαίτερη εκτίμηση στον Τρότσκυ και στους οπαδούς του. Οι Men in Red έπαψαν να υπάρχουν ως ομάδα λίγο μετά την έκδοση του βιβλίου τους.

Κατηγορίες:Ιδέες Ετικέτες: