Αρχείο

Archive for the ‘Καπιταλιστικόν Έπος’ Category

Δεν αναγνωρίζω κανένα χρέος και κανένα έλλειμμα

Ο διευθυντής της τράπεζας από την οποία είχα πάρει κάποια δάνεια [για αγορά κατοικίας, αυτοκινήτου, διάφορα καταναλωτικά] χλώμιασε και σωριάστηκε στην πολυθρόνα του, όταν του είπα:

«Δεν αναγνωρίζω κανένα χρέος μου προς την τράπεζά σας!»

«Μα, κύριε», ψέλλισε. «Δεν μπορείτε να μας το κάνετε αυτό…»

«Μπορώ και παραμπορώ! Χαίρετε!»

Βγαίνοντας απ’ την τράπεζα άκουσα τα θεμέλια του παγκόσμιου τραπεζικού συστήματος να τρίζουν…

_ _ _ _ _ _ _

Ο έφορος δεν κιτρίνισε. Πρασίνισε, όταν του είπα,

«Δεν αναγνωρίζω κανένα χρέος μου προς την εφορία!»

Κάτι υποτονθόρισε για τις δύσκολες στιγμές που περνάει το έθνος και η πατρίδα, αλλά το μόνο που κατάφερε να μου αποσπάσει ήταν το παγωμένο και περιφρονητικό βλέμμα μου.

Βγαίνοντας από την εφορία έτρεμε συθέμελα το καπιταλιστικό καθεστώς της Ελλάδας…

_ _ _ _ _ _ _

Επιστρέφοντας στο σπίτι το μεσημέρι, η γυναίκα μου με περίμενε με έναν «στίβο» [© ΓΑΜΑΠ] χαρτιά στα χέρια της.

«Δεν βγαίνουμε, αγάπη μου! Ακόμα κι αν σταματήσουμε να τρώμε, ούτε τους μισούς λογαριασμούς δεν θα καταφέρουμε να πληρώσουμε!»

«Δεν αναγνωρίζω», της απάντησα, «κανένα έλλειμμα στον οικογενειακό προϋπολογισμό, αγάπη μου…»

_ _ _ _ _ _ _

«Λακέδες του συστήματος», σκέφτηκα, καθώς προετοιμαζόμουν για τη σιέστα του δικαίου… «Δεν θα πληρώσω εγώ τον συγκεκριμένο καπιταλιστικό τρόπο ανάπτυξης…»

____________________________________

Το ότι εγώ είμαι γελοίος επειδή λέω όλα τα παραπάνω δεν σημαίνει και τίποτα…

Το ΚΚΕ, όμως, πόσο σοβαρό κόμμα είναι όταν λέει πως δεν αναγνωρίζει χρέη και ελλείμματα; Κάτι πρέπει να πει κι αυτό… Δεν μένει και χρόνος μετά την επαναστατική γυμναστική για να σκεφτούν οι σύντροφοι… [Όλοι, ας πούμε, συγκεντρώνονται κάπου στο κέντρο και μετά κατευθύνονται στο Σύνταγμα, οι σύντροφοι συγκεντρώνονται στην Ομόνοια και μετά κατευθύνονται στο… Γκαζοχώρι. Κι αν κάνω την πρόβλεψη ότι μετά τις διασπάσεις του ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ θα έχουμε και τέτοιου είδους φαινόμενα κατά Περισσό μεριά, θα χαρακτηριστώ άραγε «λακές των αστοτσιφλικάδων»;]

Σχετικό άρθρο: Στάση πληρωμών: μία απάντηση στον Ριζοσπάστη, του Δημήτρη Καζάκη

____________________________________

Υποθέτω ότι το ΚΚΕ άλλα θέλει να πει. Πως, δηλαδή, όταν ο «λαός» έρθει στην εξουσία δεν θα αναγνωρίσει χρέη και ελλείμματα που οφείλονται «στον συγκεκριμένο καπιταλιστικό τρόπο ανάπτυξης». Αν η υπόθεσή μου είναι σωστή, τότε γιατί το κόμμα δεν καλεί σε πανστρατιά για την κατάληψη των Χειμερινών Ανακτόρων; Γιατί;;; Κάτι πού θεωρώ πως είναι η πλέον ενδεδειγμένη λύση στην παρούσα συγκυρία…

Θα μου πείτε πως με… πομφόλυγες δεν βάφονται τα αυγά, και πως οι… μεταξωτοί πισινοί θέλουν και επιδέξια βρακάκια…

Σωστοί!!!

____________________________________

Η φωτογραφία είναι από αναπαράσταση της κατάληψης των Χειμερινών Ανακτόρων στην Αγία Πετρούπολη, τρία χρόνια μετά την «Επανάσταση». Τα Ανάκτορα κατελήφθησαν νύχτα…

Parallax View

Pig, pork και παράλλαξη

Στα σύγχρονα αγγλικά η λέξη «pig» (γουρούνι) αναφέρεται στα ζώα τα οποία εκτρέφουν οι κτηνοτρόφοι, ενώ «pork» (χοιρινό) είναι το κρέας που καταναλώνουμε. Η ταξική διάσταση είναι ξεκάθαρη εδώ: «pig» είναι η παλιά σαξονική λέξη, αφού οι Σάξονες ήταν οι μη προνομιούχοι κτηνοτρόφοι, ενώ το «pork» προέρχεται από το γαλλικό «porque», που χρησιμοποιούσαν οι προνομιούχοι Νορμανδοί κατακτητές της Αγγλίας (1066), που ήταν κι εκείνοι που κατανάλωναν τα γουρούνια που εξέτρεφαν οι κτηνοτρόφοι. Αυτή η διττότητα στη χρήση των λέξεων «pig» και «pork» σηματοδοτεί και το χάσμα που χωρίζει την παραγωγή από την κατανάλωση. Ο Ιάπωνας φιλόσοφος Kojin Karatani ονόμασε, στο βιβλίο του Υπερκριτική: Για τον Καντ και τον Μαρξ, αυτή τη διττότητα, Parallax View.

Άνω τελεία. Παράλλαξη στην αστρονομία είναι η διαφορά στη διεύθυνση ενός ουράνιου αντικειμένου, όπως αυτό φαίνεται από έναν παρατηρητή, από δύο σημεία που βρίσκονται σε μεγάλη απόσταση μεταξύ τους. Η μέτρηση της (γωνίας) παράλλαξης χρησιμοποιείται άμεσα για την εύρεση της απόστασης του αντικειμένου από τη Γη. Η παράλλαξις ήταν γνωστή στους αρχαίους Έλληνες (Αριστοτέλης: «η παράλλαξις των γωνιών», Δίων: «η του ηλίου παράλλαξις», Πτολεμαίος: «εστί γαρ η παραλλαγή η διαφορά των ως προς το κέντρον της γης και ως προς την επιφάνειαν ευρισκομένων αυτής εποχών»). Τελεία.

Ο Κ. Καρατάνι, όπως κάθε φιλόσοφος που σέβεται τον εαυτό του, προσπαθεί διαβάζοντας τον Καντ μέσω του Μαρξ και τον Μαρξ μέσω του Καντ να βρει απαντήσεις σε μερικά πολύ πρακτικά «προβληματάκια». Και ένα από αυτά είναι το ερώτημα, «γιατί κατέρρευσαν οι χώρες του υπαρκτού σοσιαλισμού ή γιατί ο μαρξισμός δεν κατάφερε να απελευθερώσει την ανθρωπότητα;» Υπεραπλουστεύοντας τις θέσεις του, μπορούμε να πούμε ότι ο Καρατάνι δίνει την εξής απάντηση: ο άνθρωπος δεν είναι απλώς και μόνον παραγωγικό ον, αλλά είναι ταυτόχρονα και καταναλωτικό ον. Και ότι δεν μπορούμε να περιορίσουμε τη σκέψη μας παρατηρώντας μόνον τη μία από αυτές τις δύο πλευρές του ανθρώπου –και ανάγοντας τη μία στην άλλη- αλλά θα πρέπει ταυτόχρονα να τις εξετάζουμε και τις δύο. Να έχουμε, δηλαδή, μία παραλλακτική οπτική, εξετάζοντας ένα φαινόμενο ταυτόχρονα και από τις δύο όψεις του.

Και αυτό το σφάλμα διέπραξαν πλείστοι όσοι «μαρξισμοί» (υπάρχουν πολλοί) εφαρμόζοντας τον διαλεκτικό υλισμό για να αναλύσουν και –κυρίως- για να αλλάξουν τον κόσμο. (Ο διαλεκτικός υλισμός είναι η μέθοδος που υποτίθεται ότι «εφηύρε» ο Μαρξ, αντιστρέφοντας την ιδεαλιστική διαλεκτική του Χέγκελ, σύμφωνα με την οποία υπάρχει η «θέση», υπάρχει η «αντίθεση» και αυτό που θα πρέπει να επιχειρούμε είναι η «σύνθεση» αυτών των δύο). Σύμφωνα με τον Σλαβόι Ζίζεκ που, επηρεασμένος αν όχι εντυπωσιασμένος από τη σκέψη του Καρατάνι, έγραψε ένα βιβλίο με τον τίτλο Parallax View, το έσχατο παράδειγμα μιας παραλλακτικής κατάστασης είναι ότι η θέση του εργαζόμενου-παραγωγού και η θέση του καταναλωτή θα πρέπει να θεωρείται μία και η αυτή παρά τις αντιθέσεις τους, και πως δεν μπορούμε να ανάγουμε τη μία στην άλλη ή να θεωρήσουμε ότι η μία περιέχει «βαθύτερες αλήθειες» από την άλλη.

Και κάπως έτσι φτάνουμε στο σημείο να πούμε ότι η κατάρρευση των χωρών του ανατολικού μπλοκ, πριν από δύο δεκαετίες, οφείλεται στο γεγονός ότι η κρατικά σχεδιασμένη οικονομία έδινε τεράστιο βάρος στην παραγωγή έναντι της κατανάλωσης, κάτι που μαρτυρείται από το γεγονός ότι απέτυχε να προσφέρει στους καταναλωτές προϊόντα που εκείνοι χρειάζονταν «εφοδιάζοντάς» τους με προϊόντα τα οποία κανένας δεν ήθελε.

Άνω τελεία. Ο Καρατάνι κάνει μερικούς ακόμη ενδιαφέροντες συλλογισμούς. Ας δούμε έναν επίκαιρο. Απορρίπτει κατηγορηματικά τη θέση ότι υπάρχει μια κάποια αντίθεση μεταξύ του κερδοσκοπικού-χρηματιστικού κεφαλαίου και της «πραγματικής-παραγωγικής οικονομίας». Γιατί στον καπιταλισμό, η παραγωγική διαδικασία είναι απλώς μια παρέκκλιση της κερδοσκοπικής διαδικασίας του χρήματος που «γεννά» διαρκώς περισσότερο χρήμα. Τελεία.

Προς τι όλα αυτά;

Ας πάρουμε, για παράδειγμα (και τι παράδειγμα!) τη σημερινή οικονομική κατάσταση της Ελλάδας, και ας επιχειρήσουμε να αναλύσουμε το ζήτημα βλέποντάς το μέσω μιας παραλλακτικής οπτικής γωνίας, μελετώντας δηλαδή ταυτόχρονα τόσο την παραγωγή όσο και την κατανάλωση.

Θαρρώ πως σήμερα είναι γενικά αποδεκτό (αν και όπως έλεγε ο Γκαίτε, «ποιο είναι το πράγμα το πιο δύσκολο; Να βλέπεις με τα μάτια σου αυτό που βρίσκεται μπροστά στα μάτια σου!»), πως το θεμελιώδες πρόβλημα της Ελλάδας είναι το γεγονός ότι παράγει πολύ λίγα και καταναλώνει πάρα πολλά. Διαπιστώνουμε ότι το ελληνικό πρόβλημα είναι αντίστροφο από εκείνο των χωρών του «υπαρκτού σοσιαλισμού»: εκεί παρήγαγαν πάρα πολλά (και άχρηστα) και κατανάλωναν πάρα πολύ λίγα, ενώ στην Ελλάδα παράγουμε πολύ λίγα και καταναλώνουμε πάρα πολλά (εισαγόμενα) προϊόντα.

Αυτή η διαφορά μεταξύ παραγωγής και κατανάλωσης καλυπτόταν εύκολα σε περιόδους μη οικονομικής κρίσης, με έναν τρόπο στον οποίο ως χώρα είμαστε ίσως οι μεγαλύτεροι «ειδικοί» στον πλανήτη: με τα δάνεια. Με το ξέσπασμα, ωστόσο, και την επιδείνωση της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, αυτή η πηγή (δανείων) στέρεψε και βρεθήκαμε εκτεθειμένοι. Δίχως σοβαρή παραγωγική υποδομή, δίχως σοβαρή παραγωγική οικονομία, βρεθήκαμε όχι μόνον στο σημείο όπου καταφανώς δεν μπορούμε πλέον να διατηρήσουμε το ίδιο καταναλωτικό επίπεδο, αλλά και στο σημείο όπου θα πρέπει να το περιορίσουμε δραματικά. Και ακόμα χειρότερα (!) να στρωθούμε στη «δουλειά». Όχι ότι είμαστε τεμπέληδες ως λαός, αλλά είμαστε απολύτως αντιπαραγωγικοί. Και όχι μόνον όσον αφορά τον κρατικό τομέα. Μια ματιά στην κατάσταση που επικρατεί στον τουρισμό, τη «βαριά βιομηχανία» της χώρας, αρκεί για να πειστεί και ο πλέον δύσπιστος.

Το «ελληνικό πρόβλημα» δεν περιορίζεται, φυσικά, σ’ αυτή τη διάσταση μεταξύ παραγωγής και κατανάλωσης. Αλλάζοντας σημεία παρατήρησης, μπορούμε να διακρίνουμε αρκετά παραλλακτικά δίπολα. Δίπολα στα οποία αν επιχειρήσουμε να αναγάγουμε το ένα στο άλλο καταλήγουμε στην ανοητολογία.

Ένα από αυτό τα δίπολα είναι και η εξωτερική/εσωτερική πλευρά του «ελληνικού προβλήματος». Πολλοί θεωρούν ότι αποκλειστικά –ή κυρίως- υπεύθυνοι για το πρόβλημα είναι οι ξένοι, οι γνωστοί-άγνωστοι κερδοσκόποι με τα χρηματιστικά τους παιχνίδια, οι κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφενός καθυστέρησαν να στήσουν τον μηχανισμό στήριξης και αφετέρου πιέζουν για τη λήψη σκληρών οικονομικών μέτρων, η «κακιά» Άνγκελα Μέρκελ («Οι Γερμανοί ξανάρχονται», ένας από τους τίτλους αυτής της περιόδου) που υποστηρίζει περισσότερο τα συμφέροντα της χώρας της παρά εκείνα της ΕΕ (θα έπρεπε;), το ελεγχόμενο από τις ΗΠΑ Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, οι διεθνείς επενδυτικές τράπεζες και πάει λέγοντας. Κάποια από αυτά ισχύουν κάποια άλλα ίσως όχι. (Κι ούτε λόγος να γίνεται για το παιδιάστικο επιχείρημα πως και οι άλλες χώρες της Ευρώπης είχαν «μαγειρέψει» τα οικονομικά τους στοιχεία ώστε να εκπληρώσουν τους όρους συμμετοχής τους στην ΟΝΕ).

Υπάρχει, ωστόσο, και η «εσωτερική» πλευρά του ελληνικού ζητήματος. Δεν χρειάζεται να είναι κάποιος άριστος γνώστης της νεοελληνικής ιστορίας για να παρατηρήσει το μόνιμα επαναλαμβανόμενο μοτίβο της. Δάνεια επί δανείων, σχέδια Μάρσαλ, επιδοτήσεις από την ΕΕ, πακέτα βοήθειας για τους πρόσφυγες του Μεσοπολέμου, πακέτα Ντελόρ, Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα… Τα λέγαμε και στο προηγούμενο τεύχος. Πού πήγαν όλα αυτά τα χρήματα; Σε μεγάλο ποσοστό, εδώ και δύο σχεδόν αιώνες καταλήγουν στις τσέπες «ημών» -των εκάστοτε κυβερνώντων- και των «ημετέρων». Κανένας, νομίζω, δεν μας υποχρέωσε να κατασπαταλήσουμε όλα αυτά τα κονδύλια σε μη αναπτυξιακές, μη παραγωγικές δραστηριότητες.

Ο χειρότερος τρόπος για να προσεγγίσει κάποιος το πρόβλημα είναι να το βλέπει μέσα από τα πράσινα ή τα γαλάζια κομματικά ματογυάλια. Η γαλάζια και η πράσινη «πραγματικότητα» δεν συναποτελούν παραλλακτικό δίπολο. Όποιοι χρησιμοποιούν τέτοιου είδους ματογυάλια στέκονται ακριβώς στο ίδιο σημείο, δεν στέκονται σε διαφορετικά. Αποτελεί σύνηθες φαινόμενο στην νεοελληνική κοινωνία να βλέπουμε τον κόσμο μέσα από τα κομματικά ματογυάλια, όμως ακόμα κι αν βλέπουμε τα πάντα γύρω μας «κόκκινα», «ροζ» ή «φαιά», αυτό δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση πως βρισκόμαστε εκτός της νεοελληνικής πραγματικότητας και πως μπορούμε να «βλέπουμε τα πράγματα ως έχουν». Ακόμα και η «οπτική ΚΚΕ» είναι γέννημα-θρέμμα αυτής της κοινωνίας, δεν βρίσκεται εκτός αυτής. Και το πόσο «διαφορετικό» είναι το ΚΚΕ από τη σύγχρονη νεοελληνική πολιτική πραγματικότητα φαίνεται από το γεγονός ότι ουδέποτε συγκροτήθηκε σ’ αυτή τη χώρα μια σοβαρή σοσιαλιστική σχολή σκέψης…

Από την άλλη, επιστρέφοντας στην «εξωτερική» πλευρά του ζητήματος, ας λάβουμε υπόψη μας και κάτι ακόμη. Καλώς ή κακώς το διεθνές οικονομικό-τραπεζικό-χρηματιστικό σύστημα αυτό είναι. Μας αρέσει δεν μας αρέσει, έχει τους δικούς του κανόνες. Αυτό το σύστημα υπάρχει, αυτό επιβλήθηκε στον πλανήτη, αυτές τις αρχές ακολουθεί. Δεν μπορεί αυτό το σύστημα να είναι καλό όταν τα spreads βρίσκονται στο 1% και να είναι κακό όταν τα spreads δανεισμού της χώρας μας εκτοξεύονται στο 7%. Αν δεν μας αρέσει ας κλείσουμε τα σύνορα της χώρας, ας αρνηθούμε τα δάνεια των ξένων και ας ζήσουμε σε επίπεδο Αλβανίας επί Εμβέρ Χότζα ή της σημερινής Βόρειας Κορέας.

Ο Δάντης γράφει κάπου πως «σάπισε ο κόσμος απ’ την κακιά κυβέρνια». Γεγονός. Ωστόσο, όσο κι αν έχει σαπίσει η νεοελληνική κοινωνία (η ποια;) εξαιτίας του γενικού σαπίσματος του παγκόσμιου κοινωνικού ιστού, αυτό δεν αποτελεί άλλοθι. Άλλο τόσο η νεοελληνική κοινωνία (η ποια;) έχει σαπίσει εξαιτίας σοβαρότατων εσωτερικών αιτίων. Διότι τι άλλο εκτός από σαπίλα δείχνουν οι «αναλύσεις» πως φταίμε όλοι (και οι γέροντες συνταξιούχοι των 400 ευρώ το μήνα και  οι νέοι που εισέρχονται στην αγορά εργασίας με μειωμένες τις αποδοχές τους κατά 20%) ή το γεγονός ότι δολοφονούνται –στο όνομα μιας (ποιας;) κοινωνικής απελευθέρωσης- τρεις εργαζόμενοι όταν πυρπολείται το κτήριο στο οποίο βρίσκονται;

Ας σταθούμε στο ένα σημείο, ας σταθούμε στο άλλο σημείο, ας σταθούμε μπροστά στον καθρέφτη, ας κοιτάξουμε πέρα απ’ αυτόν, ώστε να μπορέσουμε μέσω μιας κάποιας παραλλακτικής οπτικής να προσεγγίσουμε καλύτερα τα σοβαρά ζητήματα που έχουμε να αντιμετωπίσουμε ως χώρα, ως πλανήτης, ως άτομα. Κι ας αφήσουμε τα «σοβαρά» για τους «σοβαροφανείς». Λες και δίνει κάποιος δεκάρα για το αν η ΝΔ διέγραψε τη Ντόρα Μπακογιάννη επειδή τάχθηκε υπέρ των μέτρων του ΔΝΤ ή για το αν το ΠΑΣΟΚ διέγραψε τρεις βουλευτές του επειδή τα καταψήφισαν…

Κι αν η Ελλάδα είναι σήμερα «του κλώτσου και του μπάτσου» στον πλανήτη, αυτό συνέβη επειδή και οι Έλληνες είμαστε ως «πολίτες» και ως «κοινωνία» «του κλώτσου και του μπάτσου». Εδώ και σχεδόν δυο αιώνες…

Πηγές: Kojin Karatani, Transcritique: On Kant and Marx, MIT Press, 2003, Slavoj Zizek, The Parallax View (Short Circuits), MIT Press, 2006.

_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

Από τη στήλη «Ψιμύθια και Ψιττακισμοί» που δημοσιεύεται στο Τρίτο Μάτι [#180] που κυκλοφορεί.

«Η ΕΚΤ προκάλεσε την ελληνική κρίση με στόχο την πολιτική ενοποίηση της ΕΕ»

Δια της γνωστής μεθόδου copy-paste αντιγράφω από τον ιστότοπο της Ναυτεμπορικής το παρακάτω άρθρο/συνέντευξη της Αλίνας Σαραντή σχετικά με τα όσα λέει για την κρίση εις τας Ευρώπας ο καθηγητής Ρίτσαρντ Βέρνερ. Διαβάστε το. Είναι κάτι παραπάνω από ενδιαφέρον. Θα σας «έβαζα» να διαβάσετε και διάφορα άλλα -συμπληρωματικά- κείμενα εδώ μέσα, πλήν όμως δεν θέλω να σας κουράσω… Ευχαριστίες στον φίλο ΕΘΝΟΣ_εξαιρετικα που επισήμανε το άρθρο. [Κάποιες υπογραμμίσεις δικές μου.]

«Η ΕΚΤ προκάλεσε την ελληνική κρίση με στόχο την πολιτική ενοποίηση της ΕΕ»

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ασκούσε πολιτική ραγδαίας πιστωτικής επέκτασης στις χώρες της γεωγραφικής περιφέρειας της ευρωζώνης και μηδενικής επέκτασης στη Γερμανία, προκαλώντας ασύμμετρους οικονομικούς κύκλους εντός τη ζώνης και φούσκες που οδήγησαν στην παρούσα κρίση, είπε, μιλώντας στο naftemporiki.gr ο καθηγητής Διεθνούς Τραπεζικής στο πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον και διευθύνων σύμβουλος της Providence Asset Management Ρίτσαρντ Βέρνερ.

O καθηγητής Ρίτσαρντ Βέρνερ

Μάλιστα ο καθηγητής τονίζει ότι οι αρχιτέκτονες της Συνθήκης του Μάαστριχτ, που σύμφωνα με τον ίδιο επιθυμούσαν τη δημιουργία των Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης, γνώριζαν ότι το σύστημα του ευρώ δεν θα λειτουργούσε χωρίς την ύπαρξη ενός ευρωπαϊκού υπουργείου Οικονομικών, η δημιουργία του οποίου θα απαιτούσε να υπάρξει μία κρίση.

Το μοναδικό λογικό συμπέρασμα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι «οι γραφειοκράτες των Βρυξελλών και της ΕΚΤ» δημιούργησαν την κρίση αυτή με στόχο την πολιτική ενοποίηση της ΕΕ.

Ο Γερμανός καθηγητής μας μίλησε με αφορμή πρόσφατο άρθρο του στην ιαπωνική εφημερίδα Yiomiuri, στο οποίο υποστήριζε ότι η ΕΚΤ πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες ως προς την κρίση χρέους της Ελλάδας.

Ποιος ήταν ο ρόλος της ΕΚΤ στο ξέσπασμα της ελληνικής κρίσης;

«Ο βασικός της ρόλος ήταν στα χρόνια πριν το ξέσπασμα της κρίσης – είναι ένας ρόλος που δεν είναι ευρέως γνωστός, κάτι στο οποίο έχει συμβάλει και η ίδια η ΕΚΤ. Αυτό που μας λέει η ΕΚΤ, όπως και άλλες κεντρικές τράπεζες, είναι ότι τα επιτόκια είναι το κύριο εργαλείο άσκησης της νομισματικής πολιτικής. Τώρα, ειδικά στην περίπτωση της Ευρώπης, είναι εύκολο να αποδείξουμε ότι αυτό δεν ισχύει, καθώς τα επιτόκια ήταν ίδια για όλες τις χώρες της ευρωζώνης αλλά τα μέλη της βρίσκονταν σε πολύ διαφορετικές φάσεις του οικονομικού κύκλου. Είναι λοιπόν ξεκάθαρο ότι οι κύκλοι αυτοί δεν καθορίζονταν από τα επιτόκια. Ποια ήταν λοιπόν η αιτία; Προκύπτει ότι ήταν ένας άλλος νομισματικός παράγοντας που βρίσκεται υπό την εποπτεία της ΕΚΤ, δηλαδή το ύψος των πιστώσεων. Όλοι θα συμφωνούσαν ότι ο ρόλος των κεντρικών τραπεζών είναι να ελέγχουν την προσφορά χρήματος και συνεπώς τη δημιουργία πιστώσεων, τη χορήγηση τραπεζικών δανείων.

Αν κοιτάξουμε τι έκανε η ΕΚΤ, η εικόνα που προκύπτει είναι ασυνήθιστη. Μόλις ιδρύθηκε ως η κεντρική τράπεζα της ζώνης του ευρώ, ακολούθησε την εξής πολιτική. Κατ’ αρχήν έκλεισε τελείως τη «βρύση» των δανείων στη Γερμανία – η πιστωτική επέκταση των τραπεζών πήγε από περίπου 10% σχεδόν αμέσως στο μηδέν , και έχει παραμείνει γύρω στο μηδέν έκτοτε. Αυτό εξηγεί γιατί η γερμανική οικονομία είχε πολύ χαμηλή ανάπτυξη από τότε που ιδρύθηκε η ΕΚΤ. Την ίδια στιγμή, η ΕΚΤ δημιούργησε τεράστια πιστωτική επέκταση στην Ιρλανδία, την Πορτογαλία, την Ισπανία και, μόλις μπήκε και αυτή στο ευρώ [EUR=X] , στην Ελλάδα,. Η πιστωτική επέκταση των τραπεζών έχει υπάρξει διψήφια, σε μερικές χώρες στα επίπεδα του 20 με 30% σε ετήσια βάση.

Άλλη μία σημαντική πληροφορία, που πολλοί δεν γνωρίζουν είναι – τι εννοούμε όταν λέμε χρήμα; Οι περισσότεροι νομίζουν ότι είναι τα νομίσματα και τα χαρτονομίσματα που εκδίδει η κεντρική τράπεζα. Στην πραγματικότητα τα χρήματα των κεντρικών τραπεζών είναι μόλις 2% ή και 1% της συνολικής προσφοράς χρημάτων. Από πού προέρχεται το υπόλοιπο 98%; Η απάντηση είναι ότι η προσφορά χρήματος δημιουργείται από το τραπεζικό σύστημα, που είναι και ο λόγος για τον οποίο οι τράπεζες είναι τόσο σημαντικές και ο λόγος για τον οποίο ο ρόλος των κεντρικών τραπεζών είναι να εποπτεύουν τις τραπεζικές πιστώσεις. Η χορήγηση τραπεζικών δανείων είναι στην πραγματικότητα δημιουργία χρήματος. Αυτό που έκανε η ΕΚΤ ήταν να δημιουργήσει ραγδαία ανάπτυξη των δανείων, στην πραγματικότητα φούσκες τεραστίων διαστάσεων, στις περιφερειακές γεωγραφικά χώρες, την Ιρλανδία, την Πορτογαλία, την Ισπανία, την Ελλάδα, τη στιγμή που στη Γερμανία έκλεισε τη «βρύση».

Οι επιπτώσεις είναι ξεκάθαρες και, είχα προειδοποιήσει πριν από χρόνια γι’αυτό, όταν δημιουργείς φούσκες, αυτές θα σπάσουν, προκαλώντας ύφεση και κρίσεις. Το άλλο που συμβαίνει είναι ότι, όταν υπήρχε συνεχής ανάπτυξη, οι κυβερνήσεις, και όχι μόνο της Ελλάδας, θεωρούσαν ότι τα έσοδά τους ήταν σε ανοδική τροχιά, οπότε αύξαναν τις δαπάνες τους. Η ΕΚΤ λοιπόν ασκούσε λανθασμένη νομισματική πολιτική, που δημιούργησε μη βιώσιμες φούσκες και μη βιώσιμες κυβερνητικές δαπάνες, οπότε δεν έκανε σωστά τη δουλειά της. Όταν έσπασαν οι φούσκες είχαμε αυτό που μας συμβαίνει τώρα – τραπεζικές και δημοσιονομικές κρίσεις και, μέσω των αυξημένων δαπανών που οι κυβερνήσεις ενθαρρύνονταν να κάνουν, έχουμε το ζήτημα της κρίσης κυβερνητικού χρέους».

Η επόμενη ερώτηση είναι ασφαλώς γιατί να ακολουθήσει η ΕΚΤ τέτοιου είδους ασύμμετρη πολιτική;

«Αυτή είναι μια πολύ καλή ερώτηση. Βρίσκομαι αυτή τη στιγμή σε ένα συνέριο στο Λονδίνο. Παρών είναι και ένας από τους συγγραφείς της Συνθήκης του Μάαστριχτ. Πρόκειται για τον κ. Ζακ Αταλί (σ.σ. είχε τελέσει σύμβουλος του πρώην προέδρου Φρανσουά Μιτεράν) ο οποίος ανέφερε κάποια αξιοσημείωτα πράγματα σχετικά με το ερώτημά σας. Όταν συντάσσαμε την συνθήκη του Μάαστριχτ, είπε ο ίδιος, γνωρίζαμε ότι το ευρώ θα περνούσε κρίση, γνωρίζαμε ότι το σύστημα δεν θα λειτουργούσε χωρίς τη δημιουργία ευρωπαϊκού υπουργείου Οικονομικών, δεν θα λειτουργούσε ποτέ, όπως είπε. Γνωρίζαμε ότι πρέπει να περάσουμε από μία κρίση ώστε να ιδρύσουμε ευρωπαϊκό υπουργείο οικονομικών. Αυτό λοιπόν το οποίο παρακολουθούμε τώρα είναι πραγματικά αξιοσημείωτο και έχει να κάνει πολύ λιγότερο με την Ελλάδα απ’ ό,τι νομίζει ο κόσμος. Έχει να κάνει πολύ περισσότερο με το σχέδιο της Ευρώπης, και όταν λέω Ευρώπη εννοώ εδώ τις Βρυξέλλες και τους τεχνοκράτες της ΕΚΤ, να δημιουργήσουν ένα νέο κράτος, μιλάμε για μία ιστορική στιγμή που αφορά στη δημιουργία των Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης.

Πριν τη συνθήκη του Μάαστριχτ είχαν καταφέρει να μεταφέρουν εποπτικές εξουσίες στις Βρυξέλλες. Με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ μετέφεραν την εξουσία της νομισματικής πολιτικής στην ΕΚΤ. Αυτό που έλειπε ήταν το τρίτο βήμα – είχαμε την εποπτεία, τη νομισματική πολιτική, το τρίτο είναι η δημοσιονομική πολιτική. Όταν έχεις τη δύναμη να φορολογείς και να δαπανάς σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τη δύναμη να εκδίδεις ομόλογα και να αποφασίζεις πώς θα δαπανώνται τα χρήματα, και οι εθνικοί προϋπολογισμοί υπόκεινται σε ευρωπαϊκό έλεγχο, τότε όλα είναι πλήρη, έχεις δημιουργήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης και αυτό είναι που ήθελαν οι συντάκτες της Συνθήκης του Μάαστριχτ, όπως παραδέχονται τώρα.

Αυτό δίνει άλλη διάσταση στα όσα έκανε μέχρι τώρα η ΕΚΤ. Η τράπεζα ξαφνικά αποκάλυψε τις πραγματικές της προθέσεις πριν από μία εβδομάδα. Μέχρι τότε ήταν ιδιαίτερα ευαίσθητη σε οποιονδήποτε υπαινιγμό ότι μπορεί να υποκύψει σε πολιτικές πιέσεις, τόνιζε ότι είναι ανεξάρτητο, αντικειμενικό ίδρυμα που επιχειρεί να πετύχει αποκλειστικά οικονομικούς στόχους. Υποστήριζαν ότι δεν υπακούν σε καμία κυβέρνηση, δεν υποκύπτουν σε πολιτικές πιέσεις. Ωστόσο πριν από μία εβδομάδα η ΕΚΤ αποκάλυψε ξαφνικά τις πραγματικές της προθέσεις, ότι έχει πράγματι πολιτικό χαρακτήρα, ότι χρησιμοποιεί τη νομισματική πολιτική για πολιτικούς στόχους, θέλοντας να δημιουργήσει ευρωπαϊκό υπερκράτος, τις Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης, με μία κεντρικά ασκούμενη δημοσιονομική πολιτική. Και αυτό γιατί συμφώνησε να αγοράσει ομόλογα εφόσον υπάρχει περισσότερος έλεγχος των εθνικών προϋπολογισμών από τις Βρυξέλλες.

Ακόμα δεν έχουμε φτάσει εκεί, δεν έχουν ακόμα πραγματοποιήσει όλους τους στόχους τους, οι γραφειοκράτες των Βρυξελλών και της ΕΚΤ, οπότε δυστυχώς η κρίση θα συνεχιστεί. Ωστόσο η νομισματική πολιτική έχει συνδεθεί με τον πολιτικό στόχο της δημιουργίας ενός νέου έθνους-κράτους στην ΕΕ που θα ονομάζεται Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης. Είναι προφανές ότι η Ελλάδα είναι μόνο ένα πιόνι στο παιχνίδι»

Βασικά υπονοείτε ότι η ΕΚΤ προκάλεσε επίτηδες την κρίση στην Ελλάδα ώστε να υπάρξει στενότερη πολιτική ένωση εντός της ΕΕ και της ευρωζώνης;

«Νομίζω ότι αυτό είναι το μοναδικό συμπέρασμα στο οποίο μπορεί κανείς να καταλήξει. Αν κοιτάξει τα γεγονότα, την πολιτική που ακολούθησε η ΕΚΤ τα τελευταία δέκα χρόνια και τις δηλώσεις από τους γραφειοκράτες των Βρυξελλών και της τράπεζας, καθώς και των συντακτών της Συνθήκης του Μάαστριχτ, αυτών που επιθυμούν τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού κράτους, όλοι έλεγαν ότι θα έχουμε μια κρίση με το να δημιουργήσουμε μία κεντρική τράπεζα αλλά όχι ενιαία δημοσιονομική πολιτική. Και αντί να λένε ότι δεν πρέπει να δημιουργήσουμε την ΕΚΤ ή το ευρώ μέχρι να ολοκληρώσουμε την πολιτική ένωση μέσω δημοκρατικών διαδικασιών, λένε, ωραία, καταλαβαίνουμε ότι έχουμε κρίση, οπότε ας το κάνουμε.

Έτσι οι Βρυξέλλες και η ΕΚΤ, σύμφωνα με το Ζακ Αταλί, δεν εξεπλάγησαν από αυτήν την κρίση. Παρατηρώντας την πολιτική της ΕΚΤ στην Ιρλανδία, την Πορτογαλία, την Ισπανία και την Ελλάδα, πρέπει κανείς να πει ότι τίποτα δεν προκαλεί έκπληξη. Αυτό μας αφήνει με την πιθανότητα, που προκαλεί σοκ, ότι οι κρίσεις αυτές προκλήθηκαν επίτηδες με στόχο την επίτευξη του πολιτικού στόχου της πολιτικής ένωσης της Ευρώπης. Αν, όπως λένε όλοι όσοι εμπλέκονται, ότι η κρίση είναι ευκαιρία, πρέπει να τη χρησιμοποιήσουμε για να ενοποιήσουμε την Ευρώπη, αν η κρίση είναι τόσο καλή, τότε δεν είναι πολύ μακριά από το να πουν ότι κάποια στιγμή πρέπει να δημιουργήσουμε μία κρίση».

ΑΛΙΝΑ ΣΑΡΑΝΤΗ


Διαβάστε επίσης [πάλι στις καλές μου είμαι σήμερα 😉 ]:

► Για τη δημιουργία χρήματος από τις τράπεζες: Τράπεζες: Το έπος των banksters [το υποκεφάλαιο «Τα χρέη μας, τα πλούτη τους»].

► Για τη συνθήκη του Μάαστριχτ και την πολιτική ενοποίηση της Ευρώπης: Χέρμαν Βαν Ρομπέι – Εκλεκτός της Λέσχης Μπίλντερμπεργκ ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου [το υποκεφάλαιο «Επιστροφή στο μέλλον»].

Τράπεζες: Το έπος των banksters

Κερδοσκόποι, ΑΕΠ, golden boys, ομόλογα, σταθερότητα και ανάπτυξη, spreads, έλλειμμα, στασιμοπληθωρισμός, hedge funds, delivery boys, μέτρα και πάλι μέτρα, περικοπές δαπανών, μειώσεις μισθών, πάγωμα συντάξεων, ύφεση, φόροι, εξυπηρέτηση του χρέους…

Μερικοί μόνον από τους όρους που έχουν εισβάλει το τελευταίο διάστημα στο καθημερινό μας λεξιλόγιο. Πίσω, όμως, από όλους αυτούς τους όρους κρύβεται μια σκληρή πραγματικότητα. Το χρέος (ατομικό και εθνικό) μεγαλώνει διαρκώς, οι φτωχοί γίνονται ολοένα και φτωχότεροι, οι πολιτικοί αδυνατούν να βρουν αξιόπιστες λύσεις…

Η πραγματικότητα, ωστόσο, έχει και τη «φωτεινή» πλευρά της:  οι τράπεζες γίνονται ολοένα και λιγότερες, ολοένα και πλουσιότερες, οι πλούσιοι αυγαταίνουν τα πλούτη τους ολοένα και περισσότερο, το χαμόγελο των πολιτικών, που υπόσχονται θαυματουργές λύσεις, γίνεται ολοένα και πιο αστραφτερό…

Στο «έπος των banksters» καταγράφεται  η ιστορία του σύγχρονου κόσμου, του κόσμου της νεωτερικότητας. Κανείς δεν γνωρίζει το τέλος αυτού του έπους, όμως μπορούμε να φωτίσουμε, σε αδρές γραμμές, μερικούς από τους βασικούς ήρωές του και κάποιες από τις πράξεις τους…

Το έπος ξεκινά με ένα παιχνίδι.

Διαβάστε περισσότερα…

Ο μπούσουλας του ευρωπαϊκού χρέους

Αναδημοσιεύω ένα χρήσιμο γράφημα από την Καθημερινή της Κυριακής [9-5-2010, σε pdf] για τα ποσά που χρωστούν οι «PIIGS» στις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες [στις τράπεζές τους, δηλαδή, και στα ασφαλιστικά ταμεία και όπου αλλού].

Αν δεν έκανα λάθος στις προσθέσεις τότε οι παρακάτω χώρες έχουν λαμβάνειν από τις «PIIGS»:

Γερμανία: 549 δισ. ευρώ

Γαλλία: 712 δισ. ευρώ

Βρετανία: 327,7 δισ. ευρώ

Οι αριθμοί είναι της 31-12-2009 και προέρχονται από τη Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών [ή Διευθετήσεων] [άλλη αμαρτωλή ιστορία κι αυτή η τράπεζα…]

Έτσι για να έχουμε έναν μπούσουλα, όταν βλέπουμε τα πακέτα «σωτηρίας» της Ε.Ε. ύψους 700 δισ. ευρώ, ή όταν ακούμε δηλώσεις πολιτικών τε και οικονομικών παραγόντων για τα συμβαίνοντα στη μικρή μας Ένωση…

Τώρα, αν εγώ πρότεινα μια συμφωνία των PIIGS για «παύση πληρωμών», φυσικά και θα χαρακτηριζόμουν τυχοδιώκτης.

Θα μου πείτε, «και ποιος πολιτικός στο Νότο έχει τα guts να κάνει κάτι τέτοιο;»

Σωστοί…

Εμ, γι’ αυτό άλλωστε και έχει δαιμονοποιηθεί ο 20ος αιώνας, όταν η πολιτική κυριαρχούσε επί της οικονομίας.

Ενώ τώρα, που η οικονομία κυριαρχεί επί της πολιτικής…

… βγάζουμε το απλό [;] συμπέρασμα…

… πως δουλεύουμε [και πεθαίνουμε] για τις τράπεζες.

Για τις τράπεζες, καρντιές μου. Για τις τράπεζες!

ΥΓ. Και μια απαραίτητη διευκρίνιση. Επειδή είναι «κακοί» οι ξένοι, δεν σημαίνει πως απαλλάσσονται -λόγω βλακείας, εθνοπροδοσίας ή ανικανότητας- οι «ημέτεροι». Δύο όψεις… Δύο!

Απαγόρευσαν το σορτάρισμα στο χρηματιστήριο της «παράγκας»!

Το πρωί τραβούν την ανηφόρα! (τα spreads εννοώ)

Αν είναι ποτέ δυνατόν!

Τι είναι τούτοι, ωρέ;

Σοσιαλιστές [ο έχων δύο υποκάμισα κερδοσκόπος…] ή άγριοι μπολσεβίκοι [«το χρηματιστήριο είναι πορνείο»];

Αυτοί όπου να ‘ναι θα αρπάξουν απ’ τους κερδοσκόπους όχι μόνον τα υποκάμισα, αλλά και τα γιωτ, και τα ελικόπτερα!

Άκου απαγόρευσαν το σορτάρισμα μετοχών για δύο μήνες στο Χρηματιστήριο!

Κι οι σορτάκηδες [μεροκαματιάρηδες μη κερδοσκόποι, εννοώ] πώς θα ζήσουν;

ΥΓ1. Ποιος χαρακτήρισε το χρηματιστήριο ως πορνείο; Η απάντηξις στο Redfly Planet.

ΥΓ2. Don’t worry! «Ευτυχώς» τα spreads συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία:

Δεν έχει τελειωμό η ξέφρενη κούρσα των spreads. Στις 11:15, η διαφορά επιτοκίου των ελληνικών ομολόγων δεκαετούς διάρκειας έναντι των αντίστοιχων γερμανικών έφτασε τις 833 μονάδες βάσης.

Χθες, το spread των δεκαετών ομολόγων διαμορφώθηκε στις 675 μονάδες βάσης.

Η απόδοση στο διετές ομόλογο εκτινάχθηκε σήμερα στο 18% με το spread στις 1.777 μονάδες βάσης, μετά την χθεσινή υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας από την Standard & Poor’s.

Πηγή: Ελευθεροτυπία

Και κοντά σ’ αυτό, «Βουτιά» στα χρηματιστήρια Πορτογαλίας-Ισπανίας

ΥΓ3. Πάνε, που λέτε, οι διαπραγματευτές του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου σε ένα υπουργείο και ρωτάνε τον υπουργό πού βρίσκονται κάποια συγκεκριμένα κονδύλια.

«Και πού να ξέρω εγώ;»

Υποθέτω ότι ήταν η απάντηση. [Σε πολιτικώς ορθή δημοσιογραφική γλώσσα, ο υπουργός απλά «ομολόγησε ότι δεν γνωρίζει». Πηγή: Το Βήμα 27-10-2010]

Τον ξαναρωτάνε για το ποιος είναι ο ακριβής αριθμός των υπαλλήλων που απασχολούνται στο υπουργείο του, και τι απάντησε λέτε;

[Εύγε! Σωστά μαντέψατε!]

«Και πού να ξέρω εγώ;»

Και τότε τι είπε ένας από τους τρεις της ΔΝΤρόϊκας;

«Έχουμε να κάνουμε με ένα “κράτος-παράγκα”»

[Εξού και η λέξη «παράγκα» στον τίτλο του ποστ.]

Πολύ ανθέλληνες οι μπαγάσηδες…

Κυρίες και κύριοι, καλωσήρθαμε στην ουτοπία του καπιταλισμού!

Ξέρω, ξέρω!

Όταν υπογράφαμε το κοινωνικό συμβόλαιο δεν είχαμε διαβάσει τα ψιλά γράμματα:

Μας θυμίζω μερικά απ’ αυτά τα «ψιλά» των τελευταίων ωρών:

Ναι, το ξέρω. Κανείς δεν μας είχε πει τίποτα για ψιλά γράμματα…

Θεωρούσαμε πως πάντα θα υπήρχε ένας Αντρέας που θα μας επέτρεπε να γράφουμε μόνοι μας τα ψιλά γράμματα [αρκεί να τον αφήναμε να κάνει όλα τα υπόλοιπα μόνος του…]:

_ _ _ _ _ _ _ _ _

Και δυο σχολιάκια που ανέβασα το πρωί στου Omadeon. Το πρώτον μαυροχιουμοριστικόν:

Κυρίες και κύριοι!

Καλωσήρθατε στην Ουτοπία του Καπιταλισμού. Η “αόρατος χειρ” της αγοράς φροντίζει -πριν από σας και χωρίς εσάς- για εσάς και το μέλλον σας!

Εκ της Διευθύνσεως

Και το δεύτερον βιβλιογραφικόν [όταν ο οικοδεσπότης διαμαρτυρήθηκε ότι παίζω με τον πόνο του]:

Γεώργιε, δεν παίζω ούτε με τον πόνο τον δικό σου, ούτε με κανενός… Μπορεί μεν να μην έχουμε φτάσει ακόμα στην ουτοπία του καπιταλισμού [και δεν πρόκειται], μπορεί να “τείνουμε” [μαθηματικώς] προς αυτήν, αλλά δεν θα φτάσουμε ποτέ εκεί [γιατί δεν θα υπάρχει κανένας μας μέχρι τότε], αλλά αυτό ακριβώς ονειρεύονταν και ονειρεύονται όλοι ΕΚΕΙΝΟΙ.

Φυσικά ο όρος ουτοπία του καπιταλισμού δεν είναι δικός μου. Εξ όσων γνωρίζω, ο πρώτος που χρησιμοποίησε κάποιον παρόμοιο όρο ήταν ο Καρλ Πολάνυι [«ουτοπία της ελεύθερης αγοράς»], κι εκείνος που χρησιμοποιεί αυτόν ακριβώς τον όρο, επηρεασμένος καταφανέστατα και… ομολογημένα από τον Πολάνυι, είναι ο Κοστάντσο Πρέβε.

Συνιστώμενα αναγνώσματα [για όσους υποφέρουν από τις ιδεολογικές… τσίμπλες τους], ο “Μεγάλος Μετασχηματισμός” του πρώτου, και η “Κριτική ιστορία του μαρξισμού” του δεύτερου. Κι όταν λέμε συνιστώμενα, εννοούμε… επιβαλλόμενα.

Την καλημέρα μου!

Wellcome!